తావో టె చింగ్
道德經
ఉపోద్ఘాతం
తావో తే చింగ్ (道德經, దావోదెజింగ్) చైనా ఆలోచనా చరిత్రలో అత్యంత విస్తృతముగా అనువదింపబడిన గ్రంథము. సంప్రదాయము దీనిని క్రీ.పూ. ఆరవ శతాబ్దపు ఋషి లావోజీ (老子, "వృద్ధ గురువు") రచనగా చెబుతుంది; ఆధునిక పరిశోధన దీనిని క్రీ.పూ. నాలుగవ శతాబ్దమునకు, అనేక చేతుల మీదుగా కూర్చబడిన సంకలనముగా చూస్తుంది (గువోడియన్ వెదురు పలకలు, సుమారు క్రీ.పూ. 300, ఇప్పటివరకూ దొరికిన అతి పురాతన సాక్ష్యము). ఈ అనువాదమునకు మూలము శాస్త్రీయ చైనా భాషలోని (లేట్ ఓల్డ్ చైనీస్) వాంగ్ బి (王弼) పాఠమే — 81 అధ్యాయములు, తావో-చింగ్ (1–37) మరియు తే-చింగ్ (38–81) అని రెండు భాగములు.
ఈ సంచికకు ఆధారమైన నిబద్ధత: విశ్వసనీయతే ఉత్పత్తి. ఈ గ్రంథపు ప్రాచుర్యము పొందిన పలు అనువాదములు చైనా భాష చదవలేని రచయితల భావానువాదములు, గ్రీటింగ్ కార్డుపై బాగా వినిపించే ప్రశాంతత వైపు మలచబడినవి. ఈ తెలుగు సంచిక నేరుగా శాస్త్రీయ చైనా భాషనుండి అనువదింపబడినది — ఇంగ్లీషు గానీ మరే ద్వితీయ అనువాదము గానీ మధ్యవర్తిత్వము లేకుండా. మూలము ఏమి చెబుతుందో దానిని కవిత్వపు అందముకోసము వదులుకోలేదు. మూలము నిజముగా సందిగ్ధముగా ఉన్నచోట ఆ సందిగ్ధతను తెలుగులోనే కనబడేటట్టు ఉంచాము, అందమైన పాఠము వైపు నిశ్శబ్దముగా జారిపోలేదు.
గ్రంథపు సంతకము సంక్షిప్తమైన సమాంతర సూక్తి: చిన్న, సమతూక, తరచు విరుద్ధార్థక వాక్యములు — ఉనికీ లేమీ (有/無), బలమూ బలహీనతా (強/弱), ఆడూ మగా (雌/雄) వంటి వైరుధ్యములు; గొలుసు వాదనలు; ఒకే శిరమును పదేపదే మోసే అనుప్రాసలు; ప్రశ్నార్థక వాక్యములు. మూలము యొక్క పరిభాషను 81 అధ్యాయములంతటా స్థిరముగా ఉంచాము: 道 = "మార్గము" (సంపూర్ణమును సూచించునపుడు); 德 = "శక్తి" (అంతర్గత సామర్థ్యము/సద్గుణము అనే అర్థములో); 無為 = "నిష్క్రియ" (నిష్క్రియత్వము కాదు, ప్రయత్నరహిత కర్మ కాదు); 自然 = "తనంతట తానైనది"; 聖人 = "ఋషి"; 樸 = "చెక్కని దుంగ"; 玄 = "చీకటి/గూఢము" (మాయ కాదు, చీకటి). పద్యరూప లయ గల అధ్యాయములను మూలపు వాక్యఖండముల మీద పంక్తుల వారీగా అమర్చాము; 38వ అధ్యాయమువంటి వచన వాదనను వచనముగానే నడిపించాము.
కొన్ని చోట్ల మూలపాఠము వివాదాస్పదము లేదా వ్యాకరణము నిజముగా అస్పష్టము. మొదటి అధ్యాయపు 常無欲 / 常無，欲 అనే విరామచిహ్న సందేహము (కోరిక లేకుండా చూడు / నిత్యము శూన్యమునందు) రెండు పఠనములకూ తావిస్తుంది; ఈ సంచిక వాంగ్ బి పాఠమును అనుసరించి "నిత్యము కోరిక లేకుండా" అని ముద్రిస్తుంది. అలాగే 5వ అధ్యాయపు 芻狗 ("గడ్డి కుక్కలు" — బలికి తయారుచేసి తరువాత పారవేసే గడ్డి బొమ్మలు), 6వ అధ్యాయపు 谷神 ("లోయ దేవత"), 42వ అధ్యాయపు యిన్-యాంగ్ (陰陽) వంటి పదములను తెలుగులో మార్చకుండా వాటి స్వంత ప్రపంచములోనే ఉంచాము. ఇది జీవితపు పాఠముల బోధ కాదు, నీతిప్రబోధమూ కాదు — ఒక ప్రాచీన చైనా గ్రంథపు నిజాయితీగల, మూలాధారిత తెలుగు రూపము.
చెప్పగలిగే మార్గము శాశ్వత మార్గము కాదు;
పేరు పెట్టగలిగే పేరు శాశ్వత పేరు కాదు.
పేరు లేనిది ఆకాశమునకూ భూమికీ ఆరంభము;
పేరు కలది పదివేల వస్తువులకు తల్లి.
కావున, నిత్యము కోరిక లేకుండా దాని సూక్ష్మతను చూడు;
నిత్యము కోరికతో దాని అంచులను చూడు.
ఈ రెండూ ఒకే చోటినుండి వచ్చి పేరులో వేరుపడతాయి;
రెంటినీ కలిపి చీకటి అందురు.
చీకటి, మరల చీకటి —
సర్వ సూక్ష్మతలకూ ద్వారము.
పేరు పెట్టగలిగే పేరు శాశ్వత పేరు కాదు.
పేరు లేనిది ఆకాశమునకూ భూమికీ ఆరంభము;
పేరు కలది పదివేల వస్తువులకు తల్లి.
కావున, నిత్యము కోరిక లేకుండా దాని సూక్ష్మతను చూడు;
నిత్యము కోరికతో దాని అంచులను చూడు.
ఈ రెండూ ఒకే చోటినుండి వచ్చి పేరులో వేరుపడతాయి;
రెంటినీ కలిపి చీకటి అందురు.
చీకటి, మరల చీకటి —
సర్వ సూక్ష్మతలకూ ద్వారము.
道可道，非常道，名可名，非常名；無名，天地之始，有名，萬物之母。故常無欲，以觀其妙，常有欲，以觀其徼；此兩者，同出而異名，同謂之玄。玄之又玄，眾妙之門。
లోకమంతా అందమును అందముగా ఎరిగినప్పుడే కురూపము పుడుతుంది;
అందరూ మంచిని మంచిగా ఎరిగినప్పుడే చెడు పుడుతుంది.
కావున ఉనికీ లేమీ ఒకదానినొకటి కంటాయి,
కష్టమూ సులభమూ ఒకదానినొకటి తీర్చిదిద్దుతాయి,
పొడవూ పొట్టీ ఒకదానితో ఒకటి కొలవబడతాయి,
ఎత్తూ పల్లమూ ఒకదానికొకటి వాలుతాయి,
స్వరమూ ధ్వనీ ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోతాయి,
ముందూ వెనుకా ఒకదానినొకటి అనుసరిస్తాయి.
అందుకే ఋషి నిష్క్రియ కర్మలో నిలుస్తాడు,
మాటలేని బోధను నడుపుతాడు.
పదివేల వస్తువులు లేస్తాయి, వాటిని అతడు తిరస్కరించడు;
పుట్టిస్తాడు కానీ స్వంతము చేసుకోడు,
చేస్తాడు కానీ ఆధారపడడు,
పని పూర్తయినా అందులో నిలవడు.
అతడు అందులో నిలవడు కాబట్టే
అది అతనినుండి తొలగిపోదు.
అందరూ మంచిని మంచిగా ఎరిగినప్పుడే చెడు పుడుతుంది.
కావున ఉనికీ లేమీ ఒకదానినొకటి కంటాయి,
కష్టమూ సులభమూ ఒకదానినొకటి తీర్చిదిద్దుతాయి,
పొడవూ పొట్టీ ఒకదానితో ఒకటి కొలవబడతాయి,
ఎత్తూ పల్లమూ ఒకదానికొకటి వాలుతాయి,
స్వరమూ ధ్వనీ ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోతాయి,
ముందూ వెనుకా ఒకదానినొకటి అనుసరిస్తాయి.
అందుకే ఋషి నిష్క్రియ కర్మలో నిలుస్తాడు,
మాటలేని బోధను నడుపుతాడు.
పదివేల వస్తువులు లేస్తాయి, వాటిని అతడు తిరస్కరించడు;
పుట్టిస్తాడు కానీ స్వంతము చేసుకోడు,
చేస్తాడు కానీ ఆధారపడడు,
పని పూర్తయినా అందులో నిలవడు.
అతడు అందులో నిలవడు కాబట్టే
అది అతనినుండి తొలగిపోదు.
天下皆知美之為美，斯惡已。皆知善之為善，斯不善已。故有無相生，難易相成，長短相較，高下相傾，音聲相和，前後相隨。是以聖人處無為之事，行不言之教；萬物作焉而不辭，生而不有，為而不恃，功成而弗居。夫唯弗居，是以不去。
ప్రజ్ఞావంతులను పొగడకుండా ఉంటే ప్రజలు పోటీపడరు;
దొరకని సరుకును విలువైనదిగా చేయకుండా ఉంటే ప్రజలు దొంగలు కారు;
కోరదగినదాన్ని చూపకుండా ఉంటే ప్రజల మనసు కలత చెందదు.
అందుకే ఋషి పరిపాలనలో
వారి మనసును ఖాళీ చేస్తాడు, వారి కడుపును నింపుతాడు,
వారి సంకల్పమును బలహీనపరుస్తాడు, వారి ఎముకలను బలపరుస్తాడు.
నిత్యము ప్రజలను జ్ఞానము లేకుండా, కోరిక లేకుండా ఉంచుతాడు;
తెలివైనవారు సాహసించి చేయకుండా చేస్తాడు.
నిష్క్రియను ఆచరిస్తే పరిపాలింపబడనిదేదీ ఉండదు.
దొరకని సరుకును విలువైనదిగా చేయకుండా ఉంటే ప్రజలు దొంగలు కారు;
కోరదగినదాన్ని చూపకుండా ఉంటే ప్రజల మనసు కలత చెందదు.
అందుకే ఋషి పరిపాలనలో
వారి మనసును ఖాళీ చేస్తాడు, వారి కడుపును నింపుతాడు,
వారి సంకల్పమును బలహీనపరుస్తాడు, వారి ఎముకలను బలపరుస్తాడు.
నిత్యము ప్రజలను జ్ఞానము లేకుండా, కోరిక లేకుండా ఉంచుతాడు;
తెలివైనవారు సాహసించి చేయకుండా చేస్తాడు.
నిష్క్రియను ఆచరిస్తే పరిపాలింపబడనిదేదీ ఉండదు.
不尚賢，使民不爭；不貴難得之貨，使民不為盜；不見可欲，使民心不亂。是以聖人之治，虛其心，實其腹，弱其志，強其骨。常使民無知無欲。使夫智者不敢為也。為無為，則無不治。
మార్గము ఖాళీ అయినా దానిని వాడితే నిండదేమో;
లోతైనదీ! పదివేల వస్తువులకు మూలమువంటిది.
దాని పదునును మొద్దుపరుస్తుంది,
దాని చిక్కులను విప్పుతుంది,
దాని కాంతిని మెత్తపరుస్తుంది,
దాని ధూళితో ఒకటవుతుంది.
నిర్మలమైనదీ! ఉన్నదో లేదో అన్నట్టుంది.
అది ఎవరి బిడ్డో నాకు తెలియదు;
దేవుడికి ముందటిదానివలె తోస్తుంది.
లోతైనదీ! పదివేల వస్తువులకు మూలమువంటిది.
దాని పదునును మొద్దుపరుస్తుంది,
దాని చిక్కులను విప్పుతుంది,
దాని కాంతిని మెత్తపరుస్తుంది,
దాని ధూళితో ఒకటవుతుంది.
నిర్మలమైనదీ! ఉన్నదో లేదో అన్నట్టుంది.
అది ఎవరి బిడ్డో నాకు తెలియదు;
దేవుడికి ముందటిదానివలె తోస్తుంది.
道沖而用之或不盈，淵兮似萬物之宗；挫其銳，解其紛，和其光，同其塵，湛兮似或存。吾不知誰之子，象帝之先。
ఆకాశమూ భూమీ దయ చూపవు;
పదివేల వస్తువులను గడ్డి కుక్కలుగా చూస్తాయి.
ఋషి దయ చూపడు;
నూరు కులముల ప్రజలను గడ్డి కుక్కలుగా చూస్తాడు.
ఆకాశమునకూ భూమికీ మధ్యనున్నది
కొలిమి తిత్తివలె లేదా?
ఖాళీ అయినా అది కృశించదు,
కదిలేకొద్దీ మరింత వెలువరిస్తుంది.
మాటలు ఎక్కువైతే తరచు అడుగంటుతాయి;
మధ్యను పట్టుకొనుటే మేలు.
పదివేల వస్తువులను గడ్డి కుక్కలుగా చూస్తాయి.
ఋషి దయ చూపడు;
నూరు కులముల ప్రజలను గడ్డి కుక్కలుగా చూస్తాడు.
ఆకాశమునకూ భూమికీ మధ్యనున్నది
కొలిమి తిత్తివలె లేదా?
ఖాళీ అయినా అది కృశించదు,
కదిలేకొద్దీ మరింత వెలువరిస్తుంది.
మాటలు ఎక్కువైతే తరచు అడుగంటుతాయి;
మధ్యను పట్టుకొనుటే మేలు.
天地不仁，以萬物為芻狗；聖人不仁，以百姓為芻狗。天地之間，其猶橐籥乎？虛而不屈，動而愈出。多言數窮，不如守中。
లోయ దేవత చావదు;
దీనిని గూఢమైన ఆడుది అందురు.
గూఢమైన ఆడుది ద్వారమే
ఆకాశమునకూ భూమికీ వేరు అందురు.
సన్నని దారమువలె ఉన్నట్టూ లేనట్టూ ఉంటుంది;
దానిని వాడినా అది అలసదు.
దీనిని గూఢమైన ఆడుది అందురు.
గూఢమైన ఆడుది ద్వారమే
ఆకాశమునకూ భూమికీ వేరు అందురు.
సన్నని దారమువలె ఉన్నట్టూ లేనట్టూ ఉంటుంది;
దానిని వాడినా అది అలసదు.
谷神不死，是謂玄牝。玄牝之門，是謂天地根。緜緜若存，用之不勤。
ఆకాశము నిత్యము, భూమి చిరస్థాయి.
ఆకాశమూ భూమీ నిత్యమూ చిరస్థాయీ కాగలవి
ఎందుకంటే అవి తమకోసము తాము బతకవు;
అందుకే అవి చిరకాలము బతకగలవు.
అందుకే ఋషి తన శరీరమును వెనుక ఉంచి, శరీరము ముందుకు వస్తుంది;
తన శరీరమును బయట ఉంచి, శరీరము నిలుస్తుంది.
అతనికి స్వార్థము లేదు కాబట్టేగదా
అతని స్వార్థము నెరవేరుతుంది?
ఆకాశమూ భూమీ నిత్యమూ చిరస్థాయీ కాగలవి
ఎందుకంటే అవి తమకోసము తాము బతకవు;
అందుకే అవి చిరకాలము బతకగలవు.
అందుకే ఋషి తన శరీరమును వెనుక ఉంచి, శరీరము ముందుకు వస్తుంది;
తన శరీరమును బయట ఉంచి, శరీరము నిలుస్తుంది.
అతనికి స్వార్థము లేదు కాబట్టేగదా
అతని స్వార్థము నెరవేరుతుంది?
天長地久。天地所以能長且久者，以其不自生，故能長生。是以聖人後其身而身先；外其身而身存。非以其無私邪，故能成其私。
అత్యుత్తమ మంచి నీటివంటిది.
నీరు పదివేల వస్తువులకు మేలు చేస్తుంది కానీ పోటీపడదు;
అందరూ ద్వేషించే చోట నిలుస్తుంది;
అందుకే అది మార్గమునకు దగ్గరగా ఉంటుంది.
నివాసమునకు మంచి నేల,
మనసుకు మంచి లోతు,
ఇచ్చుటలో మంచి దయ,
మాటలో మంచి నమ్మకము,
పాలనలో మంచి క్రమము,
పనిలో మంచి నేర్పు,
కదలికలో మంచి సమయము.
అది పోటీపడదు కాబట్టే
దానిపై నిందేదీ ఉండదు.
నీరు పదివేల వస్తువులకు మేలు చేస్తుంది కానీ పోటీపడదు;
అందరూ ద్వేషించే చోట నిలుస్తుంది;
అందుకే అది మార్గమునకు దగ్గరగా ఉంటుంది.
నివాసమునకు మంచి నేల,
మనసుకు మంచి లోతు,
ఇచ్చుటలో మంచి దయ,
మాటలో మంచి నమ్మకము,
పాలనలో మంచి క్రమము,
పనిలో మంచి నేర్పు,
కదలికలో మంచి సమయము.
అది పోటీపడదు కాబట్టే
దానిపై నిందేదీ ఉండదు.
上善若水。水善利萬物而不爭，處眾人之所惡，故幾於道。居善地，心善淵，與善仁，言善信，正善治，事善能，動善時。夫唯不爭，故無尤。
పట్టుకొని నింపుకొనుటకంటే ఆపివేయుటే మేలు;
సానపెట్టి పదునుపెడితే చిరకాలము నిలవదు.
బంగారమూ రత్నములూ ఇంటినిండా ఉంటే ఎవరూ కాపాడలేరు;
సంపదా గౌరవమూ గర్వమును పుట్టిస్తే తనకు తానే ఆపదను తెచ్చుకుంటాడు.
పని ముగిసిన తరువాత తప్పుకొనుట —
అదే ఆకాశపు మార్గము.
సానపెట్టి పదునుపెడితే చిరకాలము నిలవదు.
బంగారమూ రత్నములూ ఇంటినిండా ఉంటే ఎవరూ కాపాడలేరు;
సంపదా గౌరవమూ గర్వమును పుట్టిస్తే తనకు తానే ఆపదను తెచ్చుకుంటాడు.
పని ముగిసిన తరువాత తప్పుకొనుట —
అదే ఆకాశపు మార్గము.
持而盈之，不如其已；揣而梲之，不可長保。金玉滿堂，莫之能守；富貴而驕，自遺其咎。功遂身退，天之道。
దేహమునూ ఆత్మనూ ఏకముగా ఆలింగనము చేసి, వాటిని విడదీయకుండా ఉండగలవా?
ప్రాణమును కేంద్రీకరించి మెత్తదనమును సాధించి, శిశువువలె ఉండగలవా?
గూఢ దర్శనమును కడిగి తుడిచి, ఎట్టి మచ్చా లేకుండా ఉండగలవా?
దేశమును ప్రేమించి ప్రజలను పాలిస్తూ, జ్ఞానము లేకుండా ఉండగలవా?
ఆకాశపు ద్వారము తెరుచుకొని మూసుకొంటుండగా, ఆడుదానివలె ఉండగలవా?
సర్వమూ తేటగా ఎరిగి, ఏమీ చేయకుండా ఉండగలవా?
దానిని పుట్టిస్తుంది, దానిని పోషిస్తుంది.
పుట్టిస్తుంది కానీ స్వంతము చేసుకోదు,
చేస్తుంది కానీ ఆధారపడదు,
పెంచుతుంది కానీ ఏలదు.
దీనిని గూఢమైన శక్తి అందురు.
ప్రాణమును కేంద్రీకరించి మెత్తదనమును సాధించి, శిశువువలె ఉండగలవా?
గూఢ దర్శనమును కడిగి తుడిచి, ఎట్టి మచ్చా లేకుండా ఉండగలవా?
దేశమును ప్రేమించి ప్రజలను పాలిస్తూ, జ్ఞానము లేకుండా ఉండగలవా?
ఆకాశపు ద్వారము తెరుచుకొని మూసుకొంటుండగా, ఆడుదానివలె ఉండగలవా?
సర్వమూ తేటగా ఎరిగి, ఏమీ చేయకుండా ఉండగలవా?
దానిని పుట్టిస్తుంది, దానిని పోషిస్తుంది.
పుట్టిస్తుంది కానీ స్వంతము చేసుకోదు,
చేస్తుంది కానీ ఆధారపడదు,
పెంచుతుంది కానీ ఏలదు.
దీనిని గూఢమైన శక్తి అందురు.
載營魄抱一，能無離乎？專氣致柔，能嬰兒乎？滌除玄覽，能無疵乎？愛國治民，能無知乎？天門開闔，能為雌乎？明白四達，能無為乎？生之，畜之。生而不有，為而不恃，長而不宰，是謂玄德。
ముప్పై ఆకులు ఒకే గోడుకు కలుస్తాయి;
అక్కడి ఖాళీలోనే బండి పనికొస్తుంది.
మట్టిని కలిపి పాత్ర చేస్తారు;
అందులోని ఖాళీలోనే పాత్ర పనికొస్తుంది.
తలుపులూ కిటికీలూ తొలిచి గది కడతారు;
అందులోని ఖాళీలోనే గది పనికొస్తుంది.
కావున ఉన్నది లాభమునిస్తే,
లేనిది వాడుకనిస్తుంది.
అక్కడి ఖాళీలోనే బండి పనికొస్తుంది.
మట్టిని కలిపి పాత్ర చేస్తారు;
అందులోని ఖాళీలోనే పాత్ర పనికొస్తుంది.
తలుపులూ కిటికీలూ తొలిచి గది కడతారు;
అందులోని ఖాళీలోనే గది పనికొస్తుంది.
కావున ఉన్నది లాభమునిస్తే,
లేనిది వాడుకనిస్తుంది.
三十輻共一轂，當其無，有車之用。埏埴以為器，當其無，有器之用。鑿戶牖以為室，當其無，有室之用。故有之以為利，無之以為用。
ఐదు రంగులు మనిషి కళ్ళను గుడ్డివి చేస్తాయి;
ఐదు స్వరములు మనిషి చెవులను చెవుడువి చేస్తాయి;
ఐదు రుచులు మనిషి నోటిని చెడగొడతాయి;
గుఱ్ఱపు స్వారీ, వేట మనిషి మనసును పిచ్చిదాన్ని చేస్తాయి;
దొరకని సరుకులు మనిషి నడతను చెడగొడతాయి.
అందుకే ఋషి కడుపు కోసము జీవిస్తాడు, కంటికోసము కాదు;
కావున అది వదిలి ఇది గ్రహిస్తాడు.
ఐదు స్వరములు మనిషి చెవులను చెవుడువి చేస్తాయి;
ఐదు రుచులు మనిషి నోటిని చెడగొడతాయి;
గుఱ్ఱపు స్వారీ, వేట మనిషి మనసును పిచ్చిదాన్ని చేస్తాయి;
దొరకని సరుకులు మనిషి నడతను చెడగొడతాయి.
అందుకే ఋషి కడుపు కోసము జీవిస్తాడు, కంటికోసము కాదు;
కావున అది వదిలి ఇది గ్రహిస్తాడు.
五色令人目盲，五音令人耳聾，五味令人口爽，馳騁畋獵令人心發狂，難得之貨令人行妨。是以聖人為腹不為目，故去彼取此。
మన్ననయైనా అవమానమైనా ఉలికిపాటే;
గొప్ప ఆపదను శరీరమంత విలువగా చూడు.
మన్ననయైనా అవమానమైనా ఉలికిపాటు అంటే ఏమిటి?
మన్నన అల్పమైనది; దాన్ని పొందితే ఉలికిపాటు, పోగొట్టుకొంటే ఉలికిపాటు;
దీనినే మన్ననయైనా అవమానమైనా ఉలికిపాటు అందురు.
గొప్ప ఆపదను శరీరమంత విలువగా చూడు అంటే ఏమిటి?
నాకు గొప్ప ఆపద ఉన్నదంటే
నాకు శరీరము ఉన్నందుకే;
నాకు శరీరము లేకుంటే
నాకేమి ఆపద?
కావున తన శరీరమును లోకమంత విలువగా చూసేవాడికి
లోకమును అప్పగించవచ్చు;
తన శరీరమును లోకమంత ప్రేమగా చూసేవాడికి
లోకమును ఒప్పగించవచ్చు.
గొప్ప ఆపదను శరీరమంత విలువగా చూడు.
మన్ననయైనా అవమానమైనా ఉలికిపాటు అంటే ఏమిటి?
మన్నన అల్పమైనది; దాన్ని పొందితే ఉలికిపాటు, పోగొట్టుకొంటే ఉలికిపాటు;
దీనినే మన్ననయైనా అవమానమైనా ఉలికిపాటు అందురు.
గొప్ప ఆపదను శరీరమంత విలువగా చూడు అంటే ఏమిటి?
నాకు గొప్ప ఆపద ఉన్నదంటే
నాకు శరీరము ఉన్నందుకే;
నాకు శరీరము లేకుంటే
నాకేమి ఆపద?
కావున తన శరీరమును లోకమంత విలువగా చూసేవాడికి
లోకమును అప్పగించవచ్చు;
తన శరీరమును లోకమంత ప్రేమగా చూసేవాడికి
లోకమును ఒప్పగించవచ్చు.
寵辱若驚，貴大患若身。何謂寵辱若驚？寵為下，得之若驚，失之若驚，是謂寵辱若驚。何謂貴大患若身？吾所以有大患者，為吾有身，及吾無身，吾有何患？故貴以身為天下，若可寄天下；愛以身為天下，若可託天下。
చూసినా కనబడనిదాన్ని సమము అందురు;
విన్నా వినబడనిదాన్ని అరుదు అందురు;
పట్టుకొన్నా అందనిదాన్ని సూక్ష్మము అందురు.
ఈ మూడింటినీ విడదీసి విచారించలేము;
కావున అవి కలిసి ఒకటవుతాయి.
దాని పైభాగము మెరవదు,
దాని క్రిందిభాగము చీకటిగా ఉండదు.
నిరంతరము, పేరు పెట్టలేనిది;
తిరిగి వస్తువు లేనిదానిలోకి మళ్ళుతుంది.
దీనిని ఆకారము లేని ఆకారము అందురు,
వస్తువు లేని రూపము అందురు;
దీనిని అస్పష్టము అందురు.
ఎదురుపోతే దాని తల కనబడదు,
వెంబడిస్తే దాని వెనుక కనబడదు.
పురాతన మార్గమును పట్టుకొని
నేటి ఉనికిని ఏలు.
పురాతన ఆరంభమును ఎరుగగలుగుట —
దీనిని మార్గపు దారము అందురు.
విన్నా వినబడనిదాన్ని అరుదు అందురు;
పట్టుకొన్నా అందనిదాన్ని సూక్ష్మము అందురు.
ఈ మూడింటినీ విడదీసి విచారించలేము;
కావున అవి కలిసి ఒకటవుతాయి.
దాని పైభాగము మెరవదు,
దాని క్రిందిభాగము చీకటిగా ఉండదు.
నిరంతరము, పేరు పెట్టలేనిది;
తిరిగి వస్తువు లేనిదానిలోకి మళ్ళుతుంది.
దీనిని ఆకారము లేని ఆకారము అందురు,
వస్తువు లేని రూపము అందురు;
దీనిని అస్పష్టము అందురు.
ఎదురుపోతే దాని తల కనబడదు,
వెంబడిస్తే దాని వెనుక కనబడదు.
పురాతన మార్గమును పట్టుకొని
నేటి ఉనికిని ఏలు.
పురాతన ఆరంభమును ఎరుగగలుగుట —
దీనిని మార్గపు దారము అందురు.
視之不見名曰夷，聽之不聞名曰希，搏之不得名曰微。此三者，不可致詰，故混而為一。其上不皦，其下不昧。繩繩不可名，復歸於無物。是謂無狀之狀，無物之象，是謂惚恍。迎之不見其首，隨之不見其後。執古之道，以御今之有。能知古始，是謂道紀。
పూర్వము మార్గమును బాగుగా అనుసరించినవారు
సూక్ష్మమూ గూఢమూ గంభీరమూ అయినవారు,
లోతు కొలవలేనంతటివారు.
కొలవలేము కాబట్టే వారిని కష్టముగా వర్ణిస్తాను:
సందేహిస్తూ, శీతకాలములో నదిని దాటేవారివలె;
జంకుతూ, నలువైపుల పొరుగువారికి భయపడేవారివలె;
గంభీరముగా, అతిథివలె;
కరుగుతూ, కరగబోయే మంచువలె;
స్థూలముగా, చెక్కని దుంగవలె;
విశాలముగా, లోయవలె;
కలగలిసి, బురదనీటివలె.
బురదను నిశ్చలముగా ఉంచి మెల్లగా తేటచేయగలవాడెవడు?
నిశ్చలమైనదాన్ని చిరకాలము కదిలించి మెల్లగా బతికించగలవాడెవడు?
ఈ మార్గమును కాపాడేవాడు నిండాలని కోరడు;
నిండాలని కోరడు కాబట్టే
పాతబడినా క్రొత్తగా మారవలసిన అవసరము లేదు.
సూక్ష్మమూ గూఢమూ గంభీరమూ అయినవారు,
లోతు కొలవలేనంతటివారు.
కొలవలేము కాబట్టే వారిని కష్టముగా వర్ణిస్తాను:
సందేహిస్తూ, శీతకాలములో నదిని దాటేవారివలె;
జంకుతూ, నలువైపుల పొరుగువారికి భయపడేవారివలె;
గంభీరముగా, అతిథివలె;
కరుగుతూ, కరగబోయే మంచువలె;
స్థూలముగా, చెక్కని దుంగవలె;
విశాలముగా, లోయవలె;
కలగలిసి, బురదనీటివలె.
బురదను నిశ్చలముగా ఉంచి మెల్లగా తేటచేయగలవాడెవడు?
నిశ్చలమైనదాన్ని చిరకాలము కదిలించి మెల్లగా బతికించగలవాడెవడు?
ఈ మార్గమును కాపాడేవాడు నిండాలని కోరడు;
నిండాలని కోరడు కాబట్టే
పాతబడినా క్రొత్తగా మారవలసిన అవసరము లేదు.
古之善為士者，微妙玄通，深不可識。夫唯不可識，故強為之容。豫焉若冬涉川，猶兮若畏四鄰，儼兮其若容，渙兮若冰之將釋，敦兮其若樸，曠兮其若谷，混兮其若濁。孰能濁以靜之徐清？孰能安以久動之徐生？保此道者不欲盈，夫唯不盈，故能蔽不新成。
ఖాళీతనమును పరమావధికి చేర్చు,
నిశ్చలతను దృఢముగా కాపాడు.
పదివేల వస్తువులు ఏకకాలములో లేస్తాయి;
నేను వాటి మరలివచ్చుటను చూస్తాను.
వస్తువులు గుంపులు గుంపులుగా
ఒక్కొక్కటీ తన మూలమునకు మరలుతాయి.
మూలమునకు మరలుటను నిశ్చలత అందురు;
దీనిని జీవితమునకు మరలుట అందురు.
జీవితమునకు మరలుటను శాశ్వతము అందురు;
శాశ్వతమును ఎరుగుటను తేటదనము అందురు.
శాశ్వతమును ఎరుగకుంటే గుడ్డిగా చేసి ఆపద తెచ్చుకుంటారు.
శాశ్వతమును ఎరిగితే సహిస్తారు;
సహిస్తే నిష్పక్షపాతము,
నిష్పక్షపాతమైతే సంపూర్ణము,
సంపూర్ణమైతే ఆకాశమువంటిది,
ఆకాశమైతే మార్గమువంటిది,
మార్గమైతే చిరస్థాయి;
శరీరము పోయినా ఆపద ఉండదు.
నిశ్చలతను దృఢముగా కాపాడు.
పదివేల వస్తువులు ఏకకాలములో లేస్తాయి;
నేను వాటి మరలివచ్చుటను చూస్తాను.
వస్తువులు గుంపులు గుంపులుగా
ఒక్కొక్కటీ తన మూలమునకు మరలుతాయి.
మూలమునకు మరలుటను నిశ్చలత అందురు;
దీనిని జీవితమునకు మరలుట అందురు.
జీవితమునకు మరలుటను శాశ్వతము అందురు;
శాశ్వతమును ఎరుగుటను తేటదనము అందురు.
శాశ్వతమును ఎరుగకుంటే గుడ్డిగా చేసి ఆపద తెచ్చుకుంటారు.
శాశ్వతమును ఎరిగితే సహిస్తారు;
సహిస్తే నిష్పక్షపాతము,
నిష్పక్షపాతమైతే సంపూర్ణము,
సంపూర్ణమైతే ఆకాశమువంటిది,
ఆకాశమైతే మార్గమువంటిది,
మార్గమైతే చిరస్థాయి;
శరీరము పోయినా ఆపద ఉండదు.
致虛極，守靜篤。萬物並作，吾以觀復。夫物芸芸，各復歸其根。歸根曰靜，是謂復命。復命曰常，知常曰明。不知常，妄作凶。知常容，容乃公，公乃全，全乃天，天乃道，道乃久，沒身不殆。
అత్యున్నత పాలకుడు — క్రిందివారికి అతడున్నాడని మాత్రమే తెలుసు;
ఆ తరువాతివాడు — వారు అతనిని ప్రేమించి పొగడతారు;
ఆ తరువాతివాడు — వారు అతనికి భయపడతారు;
ఆ తరువాతివాడు — వారు అతనిని అవమానిస్తారు.
నమ్మకము చాలకుంటే అవిశ్వాసము పుడుతుంది.
సావధానముగా, అతడు మాటలను విలువగా చూస్తాడు;
పని పూర్తయి కార్యము సాధించబడినప్పుడు,
నూరు కులముల ప్రజలందరూ అంటారు: "మా అంతట మేమే."
ఆ తరువాతివాడు — వారు అతనిని ప్రేమించి పొగడతారు;
ఆ తరువాతివాడు — వారు అతనికి భయపడతారు;
ఆ తరువాతివాడు — వారు అతనిని అవమానిస్తారు.
నమ్మకము చాలకుంటే అవిశ్వాసము పుడుతుంది.
సావధానముగా, అతడు మాటలను విలువగా చూస్తాడు;
పని పూర్తయి కార్యము సాధించబడినప్పుడు,
నూరు కులముల ప్రజలందరూ అంటారు: "మా అంతట మేమే."
太上，下知有之，其次，親而譽之，其次，畏之，其次，侮之。信不足焉，有不信焉。悠兮其貴言，功成事遂，百姓皆謂：我自然。
గొప్ప మార్గము విడిచిపెట్టబడినప్పుడే మానవతా న్యాయమూ పుడతాయి;
తెలివీ జ్ఞానమూ బయటికి వచ్చినప్పుడే గొప్ప మోసము పుడుతుంది;
ఆరుగురు బంధువులు కలహిస్తేనే భక్తీ కరుణా పుడతాయి;
రాజ్యము చీకటిలో చిక్కుకొంటేనే విశ్వాసపాత్రులైన మంత్రులు పుడతారు.
తెలివీ జ్ఞానమూ బయటికి వచ్చినప్పుడే గొప్ప మోసము పుడుతుంది;
ఆరుగురు బంధువులు కలహిస్తేనే భక్తీ కరుణా పుడతాయి;
రాజ్యము చీకటిలో చిక్కుకొంటేనే విశ్వాసపాత్రులైన మంత్రులు పుడతారు.
大道廢，有仁義；智慧出，有大偽；六親不和，有孝慈；國家昏亂，有忠臣。
జ్ఞానమును త్యజించి తెలివిని పారవేస్తే ప్రజలకు నూరు రెట్లు మేలు;
మానవతను త్యజించి న్యాయమును పారవేస్తే ప్రజలు తిరిగి భక్తీ కరుణా పొందుతారు;
నేర్పును త్యజించి లాభమును పారవేస్తే దొంగలూ దోపిడీదారులూ ఉండరు.
ఈ మూడూ అలంకారముగా చాలవు;
కావున వీటిని దేనికైనా ఆధారపరచు:
సహజమైనదాన్ని చూడు, చెక్కని దుంగను ఆలింగనము చేసుకో,
స్వార్థమును తగ్గించు, కోరికలను కుదించు.
మానవతను త్యజించి న్యాయమును పారవేస్తే ప్రజలు తిరిగి భక్తీ కరుణా పొందుతారు;
నేర్పును త్యజించి లాభమును పారవేస్తే దొంగలూ దోపిడీదారులూ ఉండరు.
ఈ మూడూ అలంకారముగా చాలవు;
కావున వీటిని దేనికైనా ఆధారపరచు:
సహజమైనదాన్ని చూడు, చెక్కని దుంగను ఆలింగనము చేసుకో,
స్వార్థమును తగ్గించు, కోరికలను కుదించు.
絕聖棄智，民利百倍；絕仁棄義，民復孝慈；絕巧棄利，盜賊無有。此三者以為文不足，故令有所屬﹕見素抱樸，少私寡慾。
నేర్పును త్యజిస్తే బెంగ ఉండదు.
"ఔను" అనుటకూ "ఊఁ" అనుటకూ
ఎంత దూరమో?
మంచికీ చెడుకూ
ఎంత దూరమో?
మనుషులు దేనికి భయపడతారో దానికి భయపడకుండా ఉండరాదు.
నిర్జనమైనదీ! దీనికి అంతమే లేదు!
మనుషులంతా ఉత్సాహముగా ఉన్నారు,
గొప్ప విందు చవిచూస్తున్నట్టు,
వసంతములో మేడ ఎక్కుతున్నట్టు.
నేను మాత్రము ఒంటరిగా నిశ్చలముగా, ఏ సూచనా లేకుండా,
ఇంకా నవ్వని శిశువువలె;
అలసిపోయినట్టు, ఎక్కడికీ చేరనట్టు.
మనుషులందరికీ ఏదో మిగిలి ఉంది,
నేను మాత్రము ఒంటరిగా వదిలివేయబడినట్టు.
నాది మూఢుని మనసేమో!
అస్తవ్యస్తముగా ఉన్నదీ!
సామాన్యులు తేటగా ఉంటారు,
నేను మాత్రము ఒంటరిగా మసకగా.
సామాన్యులు నిశితముగా ఉంటారు,
నేను మాత్రము ఒంటరిగా మందముగా.
సముద్రమువలె ప్రశాంతమైనదీ;
ఆగని గాలివలె ఎగిరిపోయేదీ.
మనుషులందరికీ ప్రయోజనము ఉంది,
నేను మాత్రము ఒంటరిగా మొద్దువలె, పల్లెటూరివాడివలె.
నేను ఇతరులకంటే వేరుగా ఉన్నాను —
నేను పోషించే తల్లిని విలువగా చూస్తాను.
"ఔను" అనుటకూ "ఊఁ" అనుటకూ
ఎంత దూరమో?
మంచికీ చెడుకూ
ఎంత దూరమో?
మనుషులు దేనికి భయపడతారో దానికి భయపడకుండా ఉండరాదు.
నిర్జనమైనదీ! దీనికి అంతమే లేదు!
మనుషులంతా ఉత్సాహముగా ఉన్నారు,
గొప్ప విందు చవిచూస్తున్నట్టు,
వసంతములో మేడ ఎక్కుతున్నట్టు.
నేను మాత్రము ఒంటరిగా నిశ్చలముగా, ఏ సూచనా లేకుండా,
ఇంకా నవ్వని శిశువువలె;
అలసిపోయినట్టు, ఎక్కడికీ చేరనట్టు.
మనుషులందరికీ ఏదో మిగిలి ఉంది,
నేను మాత్రము ఒంటరిగా వదిలివేయబడినట్టు.
నాది మూఢుని మనసేమో!
అస్తవ్యస్తముగా ఉన్నదీ!
సామాన్యులు తేటగా ఉంటారు,
నేను మాత్రము ఒంటరిగా మసకగా.
సామాన్యులు నిశితముగా ఉంటారు,
నేను మాత్రము ఒంటరిగా మందముగా.
సముద్రమువలె ప్రశాంతమైనదీ;
ఆగని గాలివలె ఎగిరిపోయేదీ.
మనుషులందరికీ ప్రయోజనము ఉంది,
నేను మాత్రము ఒంటరిగా మొద్దువలె, పల్లెటూరివాడివలె.
నేను ఇతరులకంటే వేరుగా ఉన్నాను —
నేను పోషించే తల్లిని విలువగా చూస్తాను.
絕學無憂，唯之與阿，相去幾何？善之與惡，相去若何？人之所畏，不可不畏。荒兮其未央哉﹗眾人熙熙，如享太牢，如春登臺。我獨泊兮其未兆，如嬰兒之未孩；儽儽兮若無所歸。眾人皆有餘，而我獨若遺。我愚人之心也哉﹗沌沌兮，俗人昭昭，我獨昏昏。俗人察察，我獨悶悶。澹兮其若海，飂兮若無止。眾人皆有以，而我獨頑似鄙。我獨異於人，而貴食母。
మహా శక్తి రూపము
మార్గమునే అనుసరిస్తుంది.
మార్గము వస్తువుగా
అస్పష్టమూ మసకమూ మాత్రమే.
మసకమూ! అస్పష్టమూ! దానిలో ఆకారము ఉంది;
అస్పష్టమూ! మసకమూ! దానిలో వస్తువు ఉంది.
గాఢమూ! చీకటీ! దానిలో సారము ఉంది;
ఆ సారము మిక్కిలి నిజమైనది, దానిలో నమ్మకము ఉంది.
నేటినుండి పూర్వమువరకూ
దాని పేరు తొలగదు;
అది సర్వ ఆరంభములను చూస్తుంది.
సర్వ ఆరంభముల స్వరూపమును నేనెలా ఎరుగుదును?
దీనివల్లనే.
మార్గమునే అనుసరిస్తుంది.
మార్గము వస్తువుగా
అస్పష్టమూ మసకమూ మాత్రమే.
మసకమూ! అస్పష్టమూ! దానిలో ఆకారము ఉంది;
అస్పష్టమూ! మసకమూ! దానిలో వస్తువు ఉంది.
గాఢమూ! చీకటీ! దానిలో సారము ఉంది;
ఆ సారము మిక్కిలి నిజమైనది, దానిలో నమ్మకము ఉంది.
నేటినుండి పూర్వమువరకూ
దాని పేరు తొలగదు;
అది సర్వ ఆరంభములను చూస్తుంది.
సర్వ ఆరంభముల స్వరూపమును నేనెలా ఎరుగుదును?
దీనివల్లనే.
孔德之容，惟道是從。道之為物，惟恍惟惚。惚兮恍兮，其中有象；恍兮惚兮，其中有物。窈兮冥兮，其中有精；其精甚真，其中有信。自今及古，其名不去，以閱眾甫。吾何以知眾甫之狀哉？以此。
వంగినది సంపూర్ణమవుతుంది,
వక్రమైనది సరళమవుతుంది,
గుంటనైనది నిండుతుంది,
చిరిగినది క్రొత్తదవుతుంది,
తక్కువ ఉంటే పొందుతారు,
ఎక్కువ ఉంటే తికమకపడతారు.
అందుకే ఋషి ఏకమును ఆలింగనము చేసి
లోకమునకు నమూనా అవుతాడు.
తనను తాను చూపడు కాబట్టే తేటగా ఉంటాడు;
తనను తాను సరైనవాడని అనడు కాబట్టే వెలుగుతాడు;
తనను తాను పొగడడు కాబట్టే పని సాధిస్తాడు;
తనను తాను గొప్ప చేసుకోడు కాబట్టే చిరకాలము నిలుస్తాడు.
అతడు పోటీపడడు కాబట్టే
లోకములో ఎవరూ అతనితో పోటీపడలేరు.
"వంగినది సంపూర్ణమవుతుంది" అని పూర్వము అన్నది
ఖాళీ మాటా? నిజముగా, సంపూర్ణమై అది మరలివస్తుంది.
వక్రమైనది సరళమవుతుంది,
గుంటనైనది నిండుతుంది,
చిరిగినది క్రొత్తదవుతుంది,
తక్కువ ఉంటే పొందుతారు,
ఎక్కువ ఉంటే తికమకపడతారు.
అందుకే ఋషి ఏకమును ఆలింగనము చేసి
లోకమునకు నమూనా అవుతాడు.
తనను తాను చూపడు కాబట్టే తేటగా ఉంటాడు;
తనను తాను సరైనవాడని అనడు కాబట్టే వెలుగుతాడు;
తనను తాను పొగడడు కాబట్టే పని సాధిస్తాడు;
తనను తాను గొప్ప చేసుకోడు కాబట్టే చిరకాలము నిలుస్తాడు.
అతడు పోటీపడడు కాబట్టే
లోకములో ఎవరూ అతనితో పోటీపడలేరు.
"వంగినది సంపూర్ణమవుతుంది" అని పూర్వము అన్నది
ఖాళీ మాటా? నిజముగా, సంపూర్ణమై అది మరలివస్తుంది.
曲則全，枉則直，窪則盈，敝則新，少則得，多則惑。是以聖人抱一為天下式。不自見故明，不自是故彰，不自伐故有功，不自矜故長。夫唯不爭，故天下莫能與之爭。古之所謂曲則全者，豈虛言哉！誠全而歸之。
అరుదైన మాటలే తనంతట తానైనవి.
కావున సుడిగాలి ఉదయమంతా నిలవదు,
పెనువాన దినమంతా కురవదు.
వీటిని చేసేదెవరు? ఆకాశమూ భూమీ.
ఆకాశమూ భూమీ కూడా చిరకాలము నిలుపలేకపోతే,
ఇక మనిషి సంగతేమి?
కావున మార్గమును అనుసరించేవాడు మార్గముతో ఒకటవుతాడు;
శక్తిని అనుసరించేవాడు శక్తితో ఒకటవుతాడు;
నష్టమును అనుసరించేవాడు నష్టముతో ఒకటవుతాడు.
మార్గముతో ఒకటైనవాడిని మార్గము కూడా సంతోషముగా పొందుతుంది;
శక్తితో ఒకటైనవాడిని శక్తి కూడా సంతోషముగా పొందుతుంది;
నష్టముతో ఒకటైనవాడిని నష్టము కూడా సంతోషముగా పొందుతుంది.
నమ్మకము చాలకుంటే అవిశ్వాసము పుడుతుంది.
కావున సుడిగాలి ఉదయమంతా నిలవదు,
పెనువాన దినమంతా కురవదు.
వీటిని చేసేదెవరు? ఆకాశమూ భూమీ.
ఆకాశమూ భూమీ కూడా చిరకాలము నిలుపలేకపోతే,
ఇక మనిషి సంగతేమి?
కావున మార్గమును అనుసరించేవాడు మార్గముతో ఒకటవుతాడు;
శక్తిని అనుసరించేవాడు శక్తితో ఒకటవుతాడు;
నష్టమును అనుసరించేవాడు నష్టముతో ఒకటవుతాడు.
మార్గముతో ఒకటైనవాడిని మార్గము కూడా సంతోషముగా పొందుతుంది;
శక్తితో ఒకటైనవాడిని శక్తి కూడా సంతోషముగా పొందుతుంది;
నష్టముతో ఒకటైనవాడిని నష్టము కూడా సంతోషముగా పొందుతుంది.
నమ్మకము చాలకుంటే అవిశ్వాసము పుడుతుంది.
希言自然。故飄風不終朝，驟雨不終日。孰為此者？天地。天地尚不能久，而況於人乎？故從事於道者，道者同於道，德者同於德，失者同於失。同於道者，道亦樂得之；同於德者，德亦樂得之；同於失者，失亦樂得之。信不足焉，有不信焉。
కాలివేళ్ళపై నిలిచేవాడు నిలవలేడు,
పెద్ద అడుగులు వేసేవాడు నడవలేడు.
తనను తాను చూపేవాడు తేటగా ఉండడు,
తనను తాను సరైనవాడని అనేవాడు వెలగడు,
తనను తాను పొగడేవాడు పని సాధించడు,
తనను తాను గొప్ప చేసుకొనేవాడు చిరకాలము నిలవడు.
ఇవి మార్గమునకు
మిగిలిన అన్నమూ, పనికిరాని మొల అంటిల్లు వంటివి.
వస్తువులు కూడా వీటిని ద్వేషిస్తాయేమో;
కావున మార్గము గలవాడు వీటిలో నిలవడు.
పెద్ద అడుగులు వేసేవాడు నడవలేడు.
తనను తాను చూపేవాడు తేటగా ఉండడు,
తనను తాను సరైనవాడని అనేవాడు వెలగడు,
తనను తాను పొగడేవాడు పని సాధించడు,
తనను తాను గొప్ప చేసుకొనేవాడు చిరకాలము నిలవడు.
ఇవి మార్గమునకు
మిగిలిన అన్నమూ, పనికిరాని మొల అంటిల్లు వంటివి.
వస్తువులు కూడా వీటిని ద్వేషిస్తాయేమో;
కావున మార్గము గలవాడు వీటిలో నిలవడు.
企者不立，跨者不行，自見者不明，自是者不彰，自伐者無功，自矜者不長。其在道也，曰餘食贅行。物或惡之，故有道者不處。
కలగలిసి తయారైన వస్తువు ఒకటుంది,
ఆకాశమునకూ భూమికీ ముందే పుట్టినది.
నిశ్శబ్దమూ! శూన్యమూ!
ఒంటరిగా నిలిచి మారదు,
అంతటా తిరిగి అలసదు;
దీనిని లోకమునకు తల్లిగా చేయవచ్చు.
దాని పేరు నాకు తెలియదు;
దానికి "మార్గము" అని అక్షరము పెడతాను,
బలవంతముగా "మహత్తు" అని పేరు పెడతాను.
మహత్తు అంటే సాగిపోవుట,
సాగిపోవుట అంటే దూరమవుట,
దూరమవుట అంటే మరలివచ్చుట.
కావున మార్గము మహత్తరమైనది, ఆకాశము మహత్తరమైనది,
భూమి మహత్తరమైనది, రాజు కూడా మహత్తరమైనవాడు.
లోకములో నాలుగు మహత్తులు ఉన్నాయి,
రాజు వాటిలో ఒకటిగా నిలుస్తాడు.
మనిషి భూమిని అనుసరిస్తాడు,
భూమి ఆకాశమును అనుసరిస్తుంది,
ఆకాశము మార్గమును అనుసరిస్తుంది,
మార్గము తనంతట తానైనదానిని అనుసరిస్తుంది.
ఆకాశమునకూ భూమికీ ముందే పుట్టినది.
నిశ్శబ్దమూ! శూన్యమూ!
ఒంటరిగా నిలిచి మారదు,
అంతటా తిరిగి అలసదు;
దీనిని లోకమునకు తల్లిగా చేయవచ్చు.
దాని పేరు నాకు తెలియదు;
దానికి "మార్గము" అని అక్షరము పెడతాను,
బలవంతముగా "మహత్తు" అని పేరు పెడతాను.
మహత్తు అంటే సాగిపోవుట,
సాగిపోవుట అంటే దూరమవుట,
దూరమవుట అంటే మరలివచ్చుట.
కావున మార్గము మహత్తరమైనది, ఆకాశము మహత్తరమైనది,
భూమి మహత్తరమైనది, రాజు కూడా మహత్తరమైనవాడు.
లోకములో నాలుగు మహత్తులు ఉన్నాయి,
రాజు వాటిలో ఒకటిగా నిలుస్తాడు.
మనిషి భూమిని అనుసరిస్తాడు,
భూమి ఆకాశమును అనుసరిస్తుంది,
ఆకాశము మార్గమును అనుసరిస్తుంది,
మార్గము తనంతట తానైనదానిని అనుసరిస్తుంది.
有物混成，先天地生。寂兮寥兮，獨立而不改，周行而不殆，可以為天下母。吾不知其名，字之曰道，強為之名曰大。大曰逝，逝曰遠，遠曰反。故道大，天大，地大，王亦大。域中有四大，而王居其一焉。人法地，地法天，天法道，道法自然。
బరువు తేలికకు మూలము,
నిశ్చలత చంచలతకు అధిపతి.
అందుకే ఋషి దినమంతా నడిచినా
తన బరువైన సామాను వదలడు.
అందమైన దృశ్యములు ఉన్నా,
అతడు నిర్లిప్తముగా సుఖముగా నిలుస్తాడు.
పదివేల రథముల ప్రభువు
తన శరీరముతో లోకమును తేలికగా ఎలా చూస్తాడు?
తేలికైతే మూలము కోల్పోతాడు,
చంచలమైతే అధిపత్యము కోల్పోతాడు.
నిశ్చలత చంచలతకు అధిపతి.
అందుకే ఋషి దినమంతా నడిచినా
తన బరువైన సామాను వదలడు.
అందమైన దృశ్యములు ఉన్నా,
అతడు నిర్లిప్తముగా సుఖముగా నిలుస్తాడు.
పదివేల రథముల ప్రభువు
తన శరీరముతో లోకమును తేలికగా ఎలా చూస్తాడు?
తేలికైతే మూలము కోల్పోతాడు,
చంచలమైతే అధిపత్యము కోల్పోతాడు.
重為輕根，靜為躁君。是以聖人終日行不離輜重。雖有榮觀，燕處超然。奈何萬乘之主，而以身輕天下？輕則失本，躁則失君。
మంచి నడక చక్రపు గుర్తులను వదలదు;
మంచి మాట మచ్చనూ దోషమునూ వదలదు;
మంచి లెక్క పుల్లలను వాడదు;
మంచి మూత గడియ లేకున్నా తెరవలేనట్టు మూస్తుంది;
మంచి ముడి తాడు లేకున్నా విప్పలేనట్టు కడుతుంది.
అందుకే ఋషి నిత్యము మనుషులను బాగుగా రక్షిస్తాడు,
కావున ఎవరినీ వదలడు;
నిత్యము వస్తువులను బాగుగా రక్షిస్తాడు, కావున దేనినీ వదలడు.
దీనిని దాచిన తేటదనము అందురు.
కావున మంచివాడు చెడ్డవాడికి గురువు;
చెడ్డవాడు మంచివాడికి సాధనము.
తన గురువును విలువగా చూడకున్నా, తన సాధనమును ప్రేమించకున్నా —
తెలివైనవాడైనా పెద్ద భ్రమలో ఉన్నాడు.
దీనిని ముఖ్యమైన సూక్ష్మము అందురు.
మంచి మాట మచ్చనూ దోషమునూ వదలదు;
మంచి లెక్క పుల్లలను వాడదు;
మంచి మూత గడియ లేకున్నా తెరవలేనట్టు మూస్తుంది;
మంచి ముడి తాడు లేకున్నా విప్పలేనట్టు కడుతుంది.
అందుకే ఋషి నిత్యము మనుషులను బాగుగా రక్షిస్తాడు,
కావున ఎవరినీ వదలడు;
నిత్యము వస్తువులను బాగుగా రక్షిస్తాడు, కావున దేనినీ వదలడు.
దీనిని దాచిన తేటదనము అందురు.
కావున మంచివాడు చెడ్డవాడికి గురువు;
చెడ్డవాడు మంచివాడికి సాధనము.
తన గురువును విలువగా చూడకున్నా, తన సాధనమును ప్రేమించకున్నా —
తెలివైనవాడైనా పెద్ద భ్రమలో ఉన్నాడు.
దీనిని ముఖ్యమైన సూక్ష్మము అందురు.
善行無轍跡，善言無瑕讁；善數不用籌策；善閉無關楗而不可開，善結無繩約而不可解。是以聖人常善救人，故無棄人；常善救物，故無棄物，是謂襲明。故善人者，不善人之師；不善人者，善人之資。不貴其師，不愛其資，雖智大迷，是謂要妙。
మగతనమును ఎరిగి ఆడతనమును కాపాడు,
లోకమునకు కాలువ అవు.
లోకమునకు కాలువ అయితే
శాశ్వత శక్తి విడిపోదు,
తిరిగి శిశువులోకి మరలుతావు.
తెలుపును ఎరిగి నలుపును కాపాడు,
లోకమునకు నమూనా అవు.
లోకమునకు నమూనా అయితే
శాశ్వత శక్తి తప్పిపోదు,
తిరిగి అనంతమునకు మరలుతావు.
గౌరవమును ఎరిగి అవమానమును కాపాడు,
లోకమునకు లోయ అవు.
లోకమునకు లోయ అయితే
శాశ్వత శక్తి నిండుతుంది,
తిరిగి చెక్కని దుంగలోకి మరలుతావు.
చెక్కని దుంగ చెక్కబడితే పాత్రలవుతుంది;
ఋషి దానిని వాడితే అధికారుల నాయకుడవుతాడు.
కావున మహా చెక్కడము చీల్చదు.
లోకమునకు కాలువ అవు.
లోకమునకు కాలువ అయితే
శాశ్వత శక్తి విడిపోదు,
తిరిగి శిశువులోకి మరలుతావు.
తెలుపును ఎరిగి నలుపును కాపాడు,
లోకమునకు నమూనా అవు.
లోకమునకు నమూనా అయితే
శాశ్వత శక్తి తప్పిపోదు,
తిరిగి అనంతమునకు మరలుతావు.
గౌరవమును ఎరిగి అవమానమును కాపాడు,
లోకమునకు లోయ అవు.
లోకమునకు లోయ అయితే
శాశ్వత శక్తి నిండుతుంది,
తిరిగి చెక్కని దుంగలోకి మరలుతావు.
చెక్కని దుంగ చెక్కబడితే పాత్రలవుతుంది;
ఋషి దానిని వాడితే అధికారుల నాయకుడవుతాడు.
కావున మహా చెక్కడము చీల్చదు.
知其雄，守其雌，為天下谿。為天下谿，常德不離，復歸於嬰兒。知其白，守其黑，為天下式。為天下式，常德不忒，復歸於無極。知其榮，守其辱，為天下谷，常德乃足，復歸於樸。樸散則為器，聖人用之，則為官長，故大制不割。
లోకమును చేజిక్కించుకొని దానిని పని చేయాలని కోరేవాడు —
అది సాధ్యము కాదని నేను చూస్తాను.
లోకము దైవిక పాత్ర, దానిని పని చేయలేము;
పని చేసేవాడు దాన్ని చెడగొడతాడు,
పట్టుకొనేవాడు దాన్ని కోల్పోతాడు.
కావున వస్తువులు ఒక్కోసారి ముందు, ఒక్కోసారి వెనుక;
ఒక్కోసారి ఊదుతూ, ఒక్కోసారి రొప్పుతూ;
ఒక్కోసారి బలముగా, ఒక్కోసారి బలహీనముగా;
ఒక్కోసారి పైకి, ఒక్కోసారి కూలుతూ.
అందుకే ఋషి అతిశయమును వదులుతాడు,
ఆడంబరమును వదులుతాడు, అతివ్యాప్తిని వదులుతాడు.
అది సాధ్యము కాదని నేను చూస్తాను.
లోకము దైవిక పాత్ర, దానిని పని చేయలేము;
పని చేసేవాడు దాన్ని చెడగొడతాడు,
పట్టుకొనేవాడు దాన్ని కోల్పోతాడు.
కావున వస్తువులు ఒక్కోసారి ముందు, ఒక్కోసారి వెనుక;
ఒక్కోసారి ఊదుతూ, ఒక్కోసారి రొప్పుతూ;
ఒక్కోసారి బలముగా, ఒక్కోసారి బలహీనముగా;
ఒక్కోసారి పైకి, ఒక్కోసారి కూలుతూ.
అందుకే ఋషి అతిశయమును వదులుతాడు,
ఆడంబరమును వదులుతాడు, అతివ్యాప్తిని వదులుతాడు.
將欲取天下而為之，吾見其不得已。天下神器，不可為也，為者敗之，執者失之。故物或行或隨，或歔或吹。或強或羸，或挫或隳。是以聖人去甚，去奢，去泰。
మార్గముతో ప్రభువుకు సాయపడేవాడు
ఆయుధములతో లోకమును బలవంతపెట్టడు.
ఆ పని మరలివస్తుంది.
సైన్యము నిలిచిన చోట ముళ్ళపొదలు పుడతాయి;
పెద్ద యుద్ధము తరువాత తప్పక కరవు సంవత్సరము వస్తుంది.
మంచివాడు ఫలితము సాధించి ఆగుతాడు,
బలవంతముగా పట్టుకోడు.
ఫలితము సాధించి పొగడడు,
ఫలితము సాధించి డంబము చూపడు,
ఫలితము సాధించి గర్వించడు.
తప్పనిసరై ఫలితము సాధిస్తాడు,
ఫలితము సాధించి బలవంతము చేయడు.
వస్తువులు బలిస్తే ముసలివవుతాయి;
దీనిని మార్గరహితము అందురు.
మార్గరహితమైనది త్వరగా అంతమవుతుంది.
ఆయుధములతో లోకమును బలవంతపెట్టడు.
ఆ పని మరలివస్తుంది.
సైన్యము నిలిచిన చోట ముళ్ళపొదలు పుడతాయి;
పెద్ద యుద్ధము తరువాత తప్పక కరవు సంవత్సరము వస్తుంది.
మంచివాడు ఫలితము సాధించి ఆగుతాడు,
బలవంతముగా పట్టుకోడు.
ఫలితము సాధించి పొగడడు,
ఫలితము సాధించి డంబము చూపడు,
ఫలితము సాధించి గర్వించడు.
తప్పనిసరై ఫలితము సాధిస్తాడు,
ఫలితము సాధించి బలవంతము చేయడు.
వస్తువులు బలిస్తే ముసలివవుతాయి;
దీనిని మార్గరహితము అందురు.
మార్గరహితమైనది త్వరగా అంతమవుతుంది.
以道佐人主者，不以兵強天下。其事好還。師之所處，荊棘生焉。大軍之後，必有凶年。善有果而已，不敢以取強。果而勿矜，果而勿伐，果而勿驕。果而不得已，果而勿強。物壯則老，是謂不道，不道早已。
మంచి ఆయుధములు అశుభ పరికరములు;
వస్తువులు వాటిని ద్వేషిస్తాయేమో;
కావున మార్గము గలవాడు వాటిలో నిలవడు.
పెద్దమనిషి నివసించునపుడు ఎడమదిక్కును విలువగా చూస్తాడు;
ఆయుధములు వాడునపుడు కుడిదిక్కును విలువగా చూస్తాడు.
ఆయుధములు అశుభ పరికరములు, పెద్దమనిషి పరికరములు కావు;
తప్పనిసరై వాటిని వాడేటప్పుడు
నిర్లిప్తతను అత్యుత్తమముగా ఎంచుతాడు.
గెలిచినా అందులో అందమును చూడడు;
అందమును చూసేవాడు మనుషులను చంపుటలో సంతోషించేవాడు.
మనుషులను చంపుటలో సంతోషించేవాడు
లోకములో తన కోరిక నెరవేర్చుకోలేడు.
శుభకార్యములలో ఎడమదిక్కు గౌరవము,
అశుభకార్యములలో కుడిదిక్కు గౌరవము.
ఉపసేనాని ఎడమదిక్కున,
ప్రధాన సేనాని కుడిదిక్కున నిలుస్తారు —
అంటే అంత్యక్రియల ఆచారముతో దాన్ని జరుపుతారని.
అనేకులను చంపినందుకు
దుఃఖముతో శోకముతో రోదిస్తారు;
యుద్ధములో గెలిచినా అంత్యక్రియల ఆచారముతో దాన్ని జరుపుతారు.
వస్తువులు వాటిని ద్వేషిస్తాయేమో;
కావున మార్గము గలవాడు వాటిలో నిలవడు.
పెద్దమనిషి నివసించునపుడు ఎడమదిక్కును విలువగా చూస్తాడు;
ఆయుధములు వాడునపుడు కుడిదిక్కును విలువగా చూస్తాడు.
ఆయుధములు అశుభ పరికరములు, పెద్దమనిషి పరికరములు కావు;
తప్పనిసరై వాటిని వాడేటప్పుడు
నిర్లిప్తతను అత్యుత్తమముగా ఎంచుతాడు.
గెలిచినా అందులో అందమును చూడడు;
అందమును చూసేవాడు మనుషులను చంపుటలో సంతోషించేవాడు.
మనుషులను చంపుటలో సంతోషించేవాడు
లోకములో తన కోరిక నెరవేర్చుకోలేడు.
శుభకార్యములలో ఎడమదిక్కు గౌరవము,
అశుభకార్యములలో కుడిదిక్కు గౌరవము.
ఉపసేనాని ఎడమదిక్కున,
ప్రధాన సేనాని కుడిదిక్కున నిలుస్తారు —
అంటే అంత్యక్రియల ఆచారముతో దాన్ని జరుపుతారని.
అనేకులను చంపినందుకు
దుఃఖముతో శోకముతో రోదిస్తారు;
యుద్ధములో గెలిచినా అంత్యక్రియల ఆచారముతో దాన్ని జరుపుతారు.
夫佳兵者，不祥之器，物或惡之，故有道者不處。君子居則貴左，用兵則貴右。兵者不祥之器，非君子之器，不得已而用之，恬淡為上。勝而不美，而美之者，是樂殺人。夫樂殺人者，則不可以得志於天下矣。吉事尚左，凶事尚右。偏將軍居左，上將軍居右，言以喪禮處之。殺人之眾，以哀悲泣之，戰勝，以喪禮處之。
మార్గము నిత్యము పేరు లేనిది.
చెక్కని దుంగ చిన్నదైనా
లోకములో ఎవరూ దానిని దాసునిగా చేయలేరు.
ప్రభువులూ రాజులూ దానిని కాపాడగలిగితే
పదివేల వస్తువులు తమంతట తామే లొంగుతాయి.
ఆకాశమూ భూమీ కలిసి తీయని మంచును కురిపిస్తాయి;
ఎవరూ ఆజ్ఞాపించకున్నా ప్రజలు తమంతట తామే సమానముగా పంచుకుంటారు.
మొదట క్రమమేర్పడినప్పుడు పేర్లు పుడతాయి;
పేర్లు ఇప్పటికే ఉన్నప్పుడు
ఎక్కడ ఆగాలో ఎరుగవలెను;
ఎక్కడ ఆగాలో ఎరిగితే ఆపద ఉండదు.
లోకములోని మార్గమును పోల్చితే
సెలయేళ్ళూ లోయలూ నదులకూ సముద్రములకూ ఉన్నట్టుంది.
చెక్కని దుంగ చిన్నదైనా
లోకములో ఎవరూ దానిని దాసునిగా చేయలేరు.
ప్రభువులూ రాజులూ దానిని కాపాడగలిగితే
పదివేల వస్తువులు తమంతట తామే లొంగుతాయి.
ఆకాశమూ భూమీ కలిసి తీయని మంచును కురిపిస్తాయి;
ఎవరూ ఆజ్ఞాపించకున్నా ప్రజలు తమంతట తామే సమానముగా పంచుకుంటారు.
మొదట క్రమమేర్పడినప్పుడు పేర్లు పుడతాయి;
పేర్లు ఇప్పటికే ఉన్నప్పుడు
ఎక్కడ ఆగాలో ఎరుగవలెను;
ఎక్కడ ఆగాలో ఎరిగితే ఆపద ఉండదు.
లోకములోని మార్గమును పోల్చితే
సెలయేళ్ళూ లోయలూ నదులకూ సముద్రములకూ ఉన్నట్టుంది.
道常無名，樸雖小，天下莫能臣也。侯王若能守之，萬物將自賓。天地相合，以降甘露，民莫之令而自均。始制有名，名亦既有，夫亦將知止，知止所以不殆。譬道之在天下，猶川谷之於江海。
ఇతరులను ఎరిగేవాడు తెలివైనవాడు,
తనను తాను ఎరిగేవాడు తేటగలవాడు.
ఇతరులను గెలిచేవాడికి బలము ఉంది,
తనను తాను గెలిచేవాడు బలవంతుడు.
తృప్తి ఎరిగేవాడు ధనవంతుడు.
దృఢముగా నడిచేవాడికి సంకల్పము ఉంది.
తన స్థానమును కోల్పోనివాడు చిరకాలము నిలుస్తాడు.
చనిపోయినా నశించనివాడు చిరాయువు.
తనను తాను ఎరిగేవాడు తేటగలవాడు.
ఇతరులను గెలిచేవాడికి బలము ఉంది,
తనను తాను గెలిచేవాడు బలవంతుడు.
తృప్తి ఎరిగేవాడు ధనవంతుడు.
దృఢముగా నడిచేవాడికి సంకల్పము ఉంది.
తన స్థానమును కోల్పోనివాడు చిరకాలము నిలుస్తాడు.
చనిపోయినా నశించనివాడు చిరాయువు.
知人者智，自知者明。勝人者有力，自勝者強。知足者富。強行者有志。不失其所者久。死而不亡者壽。
మహా మార్గము పొంగిపొర్లేదీ!
అది ఎడమకూ కుడికీ సాగగలదు.
పదివేల వస్తువులు దానిపై ఆధారపడి పుడతాయి, అది తిరస్కరించదు;
పని పూర్తయినా పేరు కోరదు.
పదివేల వస్తువులకు వస్త్రమూ పోషణా ఇచ్చినా అధిపతి కాదు;
నిత్యము కోరిక లేనిది కావున దాన్ని "చిన్నది" అనవచ్చు.
పదివేల వస్తువులు దానికి మరలినా అధిపతి కాదు;
దాన్ని "మహత్తరమైనది" అనవచ్చు.
అది చివరివరకూ తనను తాను గొప్ప చేసుకోదు కాబట్టే
తన మహత్తును సాధించగలదు.
అది ఎడమకూ కుడికీ సాగగలదు.
పదివేల వస్తువులు దానిపై ఆధారపడి పుడతాయి, అది తిరస్కరించదు;
పని పూర్తయినా పేరు కోరదు.
పదివేల వస్తువులకు వస్త్రమూ పోషణా ఇచ్చినా అధిపతి కాదు;
నిత్యము కోరిక లేనిది కావున దాన్ని "చిన్నది" అనవచ్చు.
పదివేల వస్తువులు దానికి మరలినా అధిపతి కాదు;
దాన్ని "మహత్తరమైనది" అనవచ్చు.
అది చివరివరకూ తనను తాను గొప్ప చేసుకోదు కాబట్టే
తన మహత్తును సాధించగలదు.
大道氾兮，其可左右。萬物恃之而生而不辭，功成不名有。衣養萬物而不為主，常無欲，可名於小；萬物歸焉而不為主，可名為大。以其終不自為大，故能成其大。
మహా ప్రతిమను పట్టుకో, లోకము వస్తుంది.
వచ్చినా హాని ఉండదు — శాంతీ సమతూకమూ సమృద్ధీ.
సంగీతమూ ఆహారమూ దారినపోయే బాటసారిని ఆపుతాయి.
మార్గము నోటినుండి వెలువడితే
నీరసముగా, రుచి లేనట్టు ఉంటుంది;
చూసినా కంటికి చాలదు,
విన్నా చెవికి చాలదు,
వాడినా అయిపోదు.
వచ్చినా హాని ఉండదు — శాంతీ సమతూకమూ సమృద్ధీ.
సంగీతమూ ఆహారమూ దారినపోయే బాటసారిని ఆపుతాయి.
మార్గము నోటినుండి వెలువడితే
నీరసముగా, రుచి లేనట్టు ఉంటుంది;
చూసినా కంటికి చాలదు,
విన్నా చెవికి చాలదు,
వాడినా అయిపోదు.
執大象，天下往。往而不害，安平太。樂與餌，過客止。道之出口，淡乎其無味，視之不足見，聽之不足聞，用之不足既。
దానిని ముడవాలంటే మొదట తప్పక దాన్ని విప్పు;
దాన్ని బలహీనపరచాలంటే మొదట తప్పక దాన్ని బలపరచు;
దాన్ని పడగొట్టాలంటే మొదట తప్పక దాన్ని లేపు;
దాన్ని లాక్కోవాలంటే మొదట తప్పక దాన్ని ఇవ్వు.
దీనిని సూక్ష్మ తేటదనము అందురు.
మెత్తనిదీ బలహీనమైనదీ కఠినమైనదానినీ బలమైనదానినీ గెలుస్తాయి.
చేపను లోతునుండి తీయరాదు;
రాజ్యపు పదునైన ఆయుధములను ప్రజలకు చూపరాదు.
దాన్ని బలహీనపరచాలంటే మొదట తప్పక దాన్ని బలపరచు;
దాన్ని పడగొట్టాలంటే మొదట తప్పక దాన్ని లేపు;
దాన్ని లాక్కోవాలంటే మొదట తప్పక దాన్ని ఇవ్వు.
దీనిని సూక్ష్మ తేటదనము అందురు.
మెత్తనిదీ బలహీనమైనదీ కఠినమైనదానినీ బలమైనదానినీ గెలుస్తాయి.
చేపను లోతునుండి తీయరాదు;
రాజ్యపు పదునైన ఆయుధములను ప్రజలకు చూపరాదు.
將欲歙之，必固張之；將欲弱之，必固強之；將欲廢之，必固興之；將欲奪之，必固與之。是謂微明。柔弱勝剛強。魚不可脫於淵，國之利器不可以示人。
మార్గము నిత్యము నిష్క్రియ, అయినా చేయనిదేమీ లేదు.
ప్రభువులూ రాజులూ దానిని కాపాడగలిగితే
పదివేల వస్తువులు తమంతట తామే మారుతాయి.
మారుతూ కోరిక పుడితే,
నేను దాన్ని పేరు లేని చెక్కని దుంగతో అణచుతాను.
పేరు లేని చెక్కని దుంగకు
కోరిక కూడా ఉండదు.
కోరిక లేక నిశ్చలమైతే
లోకము తమంతట తానే నిలబడుతుంది.
ప్రభువులూ రాజులూ దానిని కాపాడగలిగితే
పదివేల వస్తువులు తమంతట తామే మారుతాయి.
మారుతూ కోరిక పుడితే,
నేను దాన్ని పేరు లేని చెక్కని దుంగతో అణచుతాను.
పేరు లేని చెక్కని దుంగకు
కోరిక కూడా ఉండదు.
కోరిక లేక నిశ్చలమైతే
లోకము తమంతట తానే నిలబడుతుంది.
道常無為而無不為。侯王若能守之，萬物將自化。化而欲作，吾將鎮之以無名之樸。無名之樸，夫亦將無欲。不欲以靜，天下將自定。
ఉత్తమ శక్తి శక్తిగా కనబడదు, అందుకే అది శక్తి కలది; నికృష్ట శక్తి శక్తిని కోల్పోకూడదని పట్టుబడుతుంది, అందుకే అది శక్తి లేనిది. ఉత్తమ శక్తి నిష్క్రియము, ఉద్దేశము లేనిది; నికృష్ట శక్తి కర్మ చేస్తుంది, ఉద్దేశము కలది. ఉత్తమ మానవత కర్మ చేస్తుంది, ఉద్దేశము లేనిది; ఉత్తమ న్యాయము కర్మ చేస్తుంది, ఉద్దేశము కలది. ఉత్తమ ఆచారము కర్మ చేస్తుంది, ఎవరూ ప్రతిస్పందించకుంటే చేయి చాచి బలవంతముగా లాగుతుంది. కావున మార్గము పోయిన తరువాత శక్తి; శక్తి పోయిన తరువాత మానవత; మానవత పోయిన తరువాత న్యాయము; న్యాయము పోయిన తరువాత ఆచారము. ఆచారము విశ్వాసమూ నమ్మకమూ పలుచబడుటే, కలహమునకు ఆరంభమే. ముందుగా ఎరిగినవారు మార్గపు పువ్వు మాత్రమే, మూఢత్వమునకు ఆరంభమే. అందుకే మహాపురుషుడు గాఢమైనదానిలో నిలుస్తాడు, పలుచనైనదానిలో నిలవడు; సారమైనదానిలో నిలుస్తాడు, పువ్వులో నిలవడు. కావున అది వదిలి ఇది గ్రహిస్తాడు.
上德不德，是以有德；下德不失德，是以無德。上德無為而無以為，下德為之而有以為。上仁為之而無以為，上義為之而有以為。上禮為之而莫之應，則攘臂而扔之。故失道而後德，失德而後仁，失仁而後義，失義而後禮。夫禮者，忠信之薄，而亂之首。前識者，道之華，而愚之始。是以大丈夫處其厚，不居其薄；處其實，不居其華。故去彼取此。
పూర్వము ఏకమును పొందినవి ఇవి:
ఆకాశము ఏకమును పొంది తేటగా అయింది,
భూమి ఏకమును పొంది స్థిరముగా అయింది,
దేవతలు ఏకమును పొంది చైతన్యవంతులయ్యారు,
లోయలు ఏకమును పొంది నిండాయి,
పదివేల వస్తువులు ఏకమును పొంది పుట్టాయి,
ప్రభువులూ రాజులూ ఏకమును పొంది లోకమునకు సరిదిద్దువారయ్యారు.
దీని పరిణామము ఇది:
ఆకాశము తేటగా లేకుంటే చీలిపోతుందేమో;
భూమి స్థిరముగా లేకుంటే బద్దలవుతుందేమో;
దేవతలు చైతన్యవంతులుగా లేకుంటే ఆగిపోతారేమో;
లోయలు నిండకుంటే ఎండిపోతాయేమో;
పదివేల వస్తువులు పుట్టకుంటే నశిస్తాయేమో;
ప్రభువులూ రాజులూ ఉన్నతముగా లేకుంటే కూలుతారేమో.
కావున ఘనమునకు నీచమే మూలము,
ఉన్నతమునకు తక్కువదే పునాది.
అందుకే ప్రభువులూ రాజులూ తమను "అనాథ", "ఏకాకి", "అపాత్ర" అని పిలుచుకుంటారు.
ఇది నీచమును మూలముగా చేసుకొనుట కాదా? కాదా?
కావున అనేక రథములను లెక్కిస్తే రథమే మిగలదు.
రత్నమువలె మెరవాలని కోరకు,
రాతివలె గరుకుగా ఉండు.
ఆకాశము ఏకమును పొంది తేటగా అయింది,
భూమి ఏకమును పొంది స్థిరముగా అయింది,
దేవతలు ఏకమును పొంది చైతన్యవంతులయ్యారు,
లోయలు ఏకమును పొంది నిండాయి,
పదివేల వస్తువులు ఏకమును పొంది పుట్టాయి,
ప్రభువులూ రాజులూ ఏకమును పొంది లోకమునకు సరిదిద్దువారయ్యారు.
దీని పరిణామము ఇది:
ఆకాశము తేటగా లేకుంటే చీలిపోతుందేమో;
భూమి స్థిరముగా లేకుంటే బద్దలవుతుందేమో;
దేవతలు చైతన్యవంతులుగా లేకుంటే ఆగిపోతారేమో;
లోయలు నిండకుంటే ఎండిపోతాయేమో;
పదివేల వస్తువులు పుట్టకుంటే నశిస్తాయేమో;
ప్రభువులూ రాజులూ ఉన్నతముగా లేకుంటే కూలుతారేమో.
కావున ఘనమునకు నీచమే మూలము,
ఉన్నతమునకు తక్కువదే పునాది.
అందుకే ప్రభువులూ రాజులూ తమను "అనాథ", "ఏకాకి", "అపాత్ర" అని పిలుచుకుంటారు.
ఇది నీచమును మూలముగా చేసుకొనుట కాదా? కాదా?
కావున అనేక రథములను లెక్కిస్తే రథమే మిగలదు.
రత్నమువలె మెరవాలని కోరకు,
రాతివలె గరుకుగా ఉండు.
昔之得一者，天得一以清，地得一以寧，神得一以靈，谷得一以盈，萬物得一以生，侯王得一以為天下貞。其致之，天無以清將恐裂，地無以寧將恐發，神無以靈將恐歇，谷無以盈將恐竭，萬物無以生將恐滅，侯王無以貴高將恐蹶。故貴以賤為本，高以下為基。是以侯王自稱孤﹑寡﹑不穀。此非以賤為本邪？非乎？故致數輿無輿，不欲琭琭如玉，珞珞如石。
మరలుటే మార్గపు కదలిక,
బలహీనతే మార్గపు వాడుక.
లోకపు పదివేల వస్తువులు ఉనికినుండి పుడతాయి,
ఉనికి లేమినుండి పుడుతుంది.
బలహీనతే మార్గపు వాడుక.
లోకపు పదివేల వస్తువులు ఉనికినుండి పుడతాయి,
ఉనికి లేమినుండి పుడుతుంది.
反者道之動，弱者道之用。天下萬物生於有，有生於無。
ఉత్తమ శిష్యుడు మార్గమును విన్నప్పుడు శ్రద్ధగా దానిని ఆచరిస్తాడు;
మధ్యమ శిష్యుడు మార్గమును విన్నప్పుడు ఉన్నట్టూ లేనట్టూ ఉంటాడు;
అధమ శిష్యుడు మార్గమును విన్నప్పుడు గట్టిగా నవ్వుతాడు.
నవ్వకుంటే అది మార్గము కావడానికి చాలదు.
కావున ఇలా ఒక సూక్తి ఉంది:
తేటైన మార్గము మసకగా కనబడుతుంది,
ముందుకుసాగే మార్గము వెనక్కి పోతున్నట్టు కనబడుతుంది,
సమమైన మార్గము గరుకుగా కనబడుతుంది.
ఉత్తమ శక్తి లోయవలె కనబడుతుంది,
గొప్ప తెలుపు మాసినట్టు కనబడుతుంది,
విశాల శక్తి చాలనట్టు కనబడుతుంది,
స్థిర శక్తి బద్ధకముగా కనబడుతుంది,
సహజ నిజము మారుతున్నట్టు కనబడుతుంది.
మహా చతురస్రమునకు మూలలు ఉండవు,
మహా పాత్ర ఆలస్యముగా పూర్తవుతుంది,
మహా స్వరము విరళముగా వినబడుతుంది,
మహా ప్రతిమకు ఆకారము ఉండదు.
మార్గము దాగినది, పేరు లేనిది.
మార్గము మాత్రమే బాగుగా ఇచ్చి పూర్తిచేస్తుంది.
మధ్యమ శిష్యుడు మార్గమును విన్నప్పుడు ఉన్నట్టూ లేనట్టూ ఉంటాడు;
అధమ శిష్యుడు మార్గమును విన్నప్పుడు గట్టిగా నవ్వుతాడు.
నవ్వకుంటే అది మార్గము కావడానికి చాలదు.
కావున ఇలా ఒక సూక్తి ఉంది:
తేటైన మార్గము మసకగా కనబడుతుంది,
ముందుకుసాగే మార్గము వెనక్కి పోతున్నట్టు కనబడుతుంది,
సమమైన మార్గము గరుకుగా కనబడుతుంది.
ఉత్తమ శక్తి లోయవలె కనబడుతుంది,
గొప్ప తెలుపు మాసినట్టు కనబడుతుంది,
విశాల శక్తి చాలనట్టు కనబడుతుంది,
స్థిర శక్తి బద్ధకముగా కనబడుతుంది,
సహజ నిజము మారుతున్నట్టు కనబడుతుంది.
మహా చతురస్రమునకు మూలలు ఉండవు,
మహా పాత్ర ఆలస్యముగా పూర్తవుతుంది,
మహా స్వరము విరళముగా వినబడుతుంది,
మహా ప్రతిమకు ఆకారము ఉండదు.
మార్గము దాగినది, పేరు లేనిది.
మార్గము మాత్రమే బాగుగా ఇచ్చి పూర్తిచేస్తుంది.
上士聞道，勤而行之；中士聞道，若存若亡；下士聞道，大笑之。不笑不足以為道。故建言有之﹕明道若昧，進道若退，夷道若纇，上德若谷，大白若辱，廣德若不足，建德若偷，質真若渝，大方無隅，大器晚成，大音希聲，大象無形，道隱無名。夫唯道，善貸且成。
మార్గము ఏకమును పుట్టిస్తుంది,
ఏకము రెంటిని పుట్టిస్తుంది,
రెండు మూడింటిని పుట్టిస్తుంది,
మూడు పదివేల వస్తువులను పుట్టిస్తుంది.
పదివేల వస్తువులు యిన్ను వీపున మోసి యాంగ్ను ఆలింగనము చేస్తాయి;
సంగమించే ప్రాణము సామరస్యమవుతుంది.
మనుషులు ద్వేషించేవి "అనాథ", "ఏకాకి", "అపాత్ర" మాత్రమే;
అయినా రాజులూ ప్రభువులూ వాటినే బిరుదులుగా చేసుకుంటారు.
కావున వస్తువులు ఒక్కోసారి తగ్గి పెరుగుతాయి,
ఒక్కోసారి పెరిగి తగ్గుతాయి.
మనుషులు బోధించేదాన్ని నేను కూడా బోధిస్తాను:
బలవంతులు సహజ మరణము పొందరు.
దీనినే నా బోధకు మూలముగా చేసుకుంటాను.
ఏకము రెంటిని పుట్టిస్తుంది,
రెండు మూడింటిని పుట్టిస్తుంది,
మూడు పదివేల వస్తువులను పుట్టిస్తుంది.
పదివేల వస్తువులు యిన్ను వీపున మోసి యాంగ్ను ఆలింగనము చేస్తాయి;
సంగమించే ప్రాణము సామరస్యమవుతుంది.
మనుషులు ద్వేషించేవి "అనాథ", "ఏకాకి", "అపాత్ర" మాత్రమే;
అయినా రాజులూ ప్రభువులూ వాటినే బిరుదులుగా చేసుకుంటారు.
కావున వస్తువులు ఒక్కోసారి తగ్గి పెరుగుతాయి,
ఒక్కోసారి పెరిగి తగ్గుతాయి.
మనుషులు బోధించేదాన్ని నేను కూడా బోధిస్తాను:
బలవంతులు సహజ మరణము పొందరు.
దీనినే నా బోధకు మూలముగా చేసుకుంటాను.
道生一，一生二，二生三，三生萬物。萬物負陰而抱陽，沖氣以為和。人之所惡，唯孤﹑寡﹑不穀，而王公以為稱。故物或損之而益，或益之而損。人之所教，我亦教之。強梁者不得其死，吾將以為教父。
లోకములోని అత్యంత మెత్తనిది
లోకములోని అత్యంత కఠినమైనదానిపై దౌడు తీస్తుంది.
ఉనికి లేనిది సందు లేనిదానిలోకి ప్రవేశిస్తుంది;
దీనివల్లనే నిష్క్రియకు లాభమున్నదని ఎరుగుదును.
మాటలేని బోధ, నిష్క్రియ లాభము —
లోకములో వీటికి చేరేవి అరుదు.
లోకములోని అత్యంత కఠినమైనదానిపై దౌడు తీస్తుంది.
ఉనికి లేనిది సందు లేనిదానిలోకి ప్రవేశిస్తుంది;
దీనివల్లనే నిష్క్రియకు లాభమున్నదని ఎరుగుదును.
మాటలేని బోధ, నిష్క్రియ లాభము —
లోకములో వీటికి చేరేవి అరుదు.
天下之至柔，馳騁天下之至堅。無有入無間，吾是以知無為之有益。不言之教，無為之益，天下希及之。
పేరూ శరీరమూ — ఏది ఆప్తము?
శరీరమూ సరుకూ — ఏది ఎక్కువ?
లాభమూ నష్టమూ — ఏది వ్యాధి?
కావున మిక్కిలి ప్రేమిస్తే తప్పక గొప్ప వ్యయము;
ఎక్కువ దాస్తే తప్పక గొప్ప నష్టము.
తృప్తి ఎరిగితే అవమానము ఉండదు,
ఎక్కడ ఆగాలో ఎరిగితే ఆపద ఉండదు;
అలా చిరకాలము నిలవవచ్చు.
శరీరమూ సరుకూ — ఏది ఎక్కువ?
లాభమూ నష్టమూ — ఏది వ్యాధి?
కావున మిక్కిలి ప్రేమిస్తే తప్పక గొప్ప వ్యయము;
ఎక్కువ దాస్తే తప్పక గొప్ప నష్టము.
తృప్తి ఎరిగితే అవమానము ఉండదు,
ఎక్కడ ఆగాలో ఎరిగితే ఆపద ఉండదు;
అలా చిరకాలము నిలవవచ్చు.
名與身孰親？身與貨孰多？得與亡孰病？是故甚愛必大費，多藏必厚亡，知足不辱，知止不殆，可以長久。
మహా సంపూర్ణత లోపము కలదానివలె కనబడుతుంది,
అయినా దాని వాడుక చెడదు.
మహా నిండుదనము ఖాళీవలె కనబడుతుంది,
అయినా దాని వాడుక అడుగంటదు.
మహా సరళత వంకరవలె కనబడుతుంది,
మహా నేర్పు మొద్దుతనమువలె కనబడుతుంది,
మహా వాక్చాతుర్యము నత్తివలె కనబడుతుంది.
చంచలత చలిని గెలుస్తుంది,
నిశ్చలత వేడిని గెలుస్తుంది.
తేటదనమూ నిశ్చలతా లోకమునకు సరిదిద్దునవి.
అయినా దాని వాడుక చెడదు.
మహా నిండుదనము ఖాళీవలె కనబడుతుంది,
అయినా దాని వాడుక అడుగంటదు.
మహా సరళత వంకరవలె కనబడుతుంది,
మహా నేర్పు మొద్దుతనమువలె కనబడుతుంది,
మహా వాక్చాతుర్యము నత్తివలె కనబడుతుంది.
చంచలత చలిని గెలుస్తుంది,
నిశ్చలత వేడిని గెలుస్తుంది.
తేటదనమూ నిశ్చలతా లోకమునకు సరిదిద్దునవి.
大成若缺，其用不弊。大盈若沖，其用不窮。大直若屈，其用不居。大巧若拙，其用不輟。大辯若訥，其用不差。躁勝寒，靜勝熱。清靜為天下正。
లోకములో మార్గము ఉంటే
గుఱ్ఱములను పొలములు దున్నుటకు తిప్పి పంపుతారు.
లోకములో మార్గము లేకుంటే
యుద్ధపు గుఱ్ఱములు పొలిమేరలలో ఈనుతాయి.
తృప్తి ఎరుగకపోవుటకంటే గొప్ప విపత్తు లేదు;
పొందాలనే కోరికకంటే గొప్ప తప్పు లేదు.
కావున తృప్తి ఎరిగిన తృప్తి
నిత్యము తృప్తికరమే.
గుఱ్ఱములను పొలములు దున్నుటకు తిప్పి పంపుతారు.
లోకములో మార్గము లేకుంటే
యుద్ధపు గుఱ్ఱములు పొలిమేరలలో ఈనుతాయి.
తృప్తి ఎరుగకపోవుటకంటే గొప్ప విపత్తు లేదు;
పొందాలనే కోరికకంటే గొప్ప తప్పు లేదు.
కావున తృప్తి ఎరిగిన తృప్తి
నిత్యము తృప్తికరమే.
天下有道，卻走馬以糞。天下無道，戎馬生於郊。禍莫大於不知足；咎莫大於欲得。故知足之足，常足矣。
గుమ్మము దాటకుండా లోకమును ఎరుగవచ్చు;
కిటికీలోంచి చూడకుండా ఆకాశపు మార్గమును చూడవచ్చు.
ఎంత దూరము పోతే
అంత తక్కువ ఎరుగుదురు.
అందుకే ఋషి నడవకుండానే ఎరుగుతాడు,
చూడకుండానే పేరుపెడతాడు,
చేయకుండానే సాధిస్తాడు.
కిటికీలోంచి చూడకుండా ఆకాశపు మార్గమును చూడవచ్చు.
ఎంత దూరము పోతే
అంత తక్కువ ఎరుగుదురు.
అందుకే ఋషి నడవకుండానే ఎరుగుతాడు,
చూడకుండానే పేరుపెడతాడు,
చేయకుండానే సాధిస్తాడు.
不出戶，知天下；不闚牖，見天道。其出彌遠，其知彌少。是以聖人不行而知，不見而名，不為而成。
నేర్చుకొనుటలో దినదినమూ పెరుగుతుంది;
మార్గమును సాధించుటలో దినదినమూ తగ్గుతుంది.
తగ్గుతూ మరల తగ్గుతూ
నిష్క్రియకు చేరుకుంటుంది.
నిష్క్రియ, అయినా చేయనిదేమీ లేదు.
లోకమును నిత్యము పని లేకుండా చేజిక్కించుకుంటారు;
పని మొదలైతే
లోకమును చేజిక్కించుకొనుటకు చాలదు.
మార్గమును సాధించుటలో దినదినమూ తగ్గుతుంది.
తగ్గుతూ మరల తగ్గుతూ
నిష్క్రియకు చేరుకుంటుంది.
నిష్క్రియ, అయినా చేయనిదేమీ లేదు.
లోకమును నిత్యము పని లేకుండా చేజిక్కించుకుంటారు;
పని మొదలైతే
లోకమును చేజిక్కించుకొనుటకు చాలదు.
為學日益，為道日損。損之又損，以至於無為。無為而無不為。取天下常以無事，及其有事，不足以取天下。
ఋషికి స్థిర మనసు లేదు;
నూరు కులముల ప్రజల మనసునే తన మనసుగా చేసుకుంటాడు.
మంచివారికి నేను మంచి చేస్తాను;
మంచి కానివారికీ నేను మంచి చేస్తాను — శక్తి మంచిది.
నమ్మకమైనవారిని నేను నమ్ముతాను;
నమ్మకము కానివారినీ నేను నమ్ముతాను — శక్తి నమ్మకమైనది.
ఋషి లోకములో నిరాడంబరముగా ఉంటాడు,
లోకము కోసము తన మనసును కలగలుపుతాడు.
నూరు కులముల ప్రజలందరూ తమ చెవులనూ కళ్ళనూ దానిపై నిలుపుతారు;
ఋషి వారందరినీ శిశువులవలె చూస్తాడు.
నూరు కులముల ప్రజల మనసునే తన మనసుగా చేసుకుంటాడు.
మంచివారికి నేను మంచి చేస్తాను;
మంచి కానివారికీ నేను మంచి చేస్తాను — శక్తి మంచిది.
నమ్మకమైనవారిని నేను నమ్ముతాను;
నమ్మకము కానివారినీ నేను నమ్ముతాను — శక్తి నమ్మకమైనది.
ఋషి లోకములో నిరాడంబరముగా ఉంటాడు,
లోకము కోసము తన మనసును కలగలుపుతాడు.
నూరు కులముల ప్రజలందరూ తమ చెవులనూ కళ్ళనూ దానిపై నిలుపుతారు;
ఋషి వారందరినీ శిశువులవలె చూస్తాడు.
聖人無常心，以百姓心為心。善者，吾善之；不善者，吾亦善之，德善。信者，吾信之；不信者，吾亦信之，德信。聖人在天下歙歙，為天下渾其心，百姓皆注其耳目，聖人皆孩之。
పుట్టుటనుండి బయటికి, చావులోకి లోపలికి.
బతుకు వైపు వారు పదిలో ముగ్గురు;
చావు వైపు వారు పదిలో ముగ్గురు;
బతుకుతూనే చావుభూమిలోకి కదిలేవారు పదిలో ముగ్గురు.
ఎందుకు?
తమ బతుకును మిక్కిలి బతికిస్తారు కావున.
బతుకును బాగుగా కాపాడేవాడు
నేలపై నడిచినా ఖడ్గమృగమునూ పులినీ ఎదుర్కోడు,
సైన్యములోకి పోయినా కవచమూ ఆయుధమూ ధరించడని విన్నాను.
ఖడ్గమృగమునకు కొమ్ము దింపే చోటు లేదు,
పులికి గోరు నాటే చోటు లేదు,
ఆయుధమునకు అంచు దూర్చే చోటు లేదు.
ఎందుకు?
అతనికి చావుభూమి లేదు కావున.
బతుకు వైపు వారు పదిలో ముగ్గురు;
చావు వైపు వారు పదిలో ముగ్గురు;
బతుకుతూనే చావుభూమిలోకి కదిలేవారు పదిలో ముగ్గురు.
ఎందుకు?
తమ బతుకును మిక్కిలి బతికిస్తారు కావున.
బతుకును బాగుగా కాపాడేవాడు
నేలపై నడిచినా ఖడ్గమృగమునూ పులినీ ఎదుర్కోడు,
సైన్యములోకి పోయినా కవచమూ ఆయుధమూ ధరించడని విన్నాను.
ఖడ్గమృగమునకు కొమ్ము దింపే చోటు లేదు,
పులికి గోరు నాటే చోటు లేదు,
ఆయుధమునకు అంచు దూర్చే చోటు లేదు.
ఎందుకు?
అతనికి చావుభూమి లేదు కావున.
出生入死。生之徒，十有三；死之徒，十有三；人之生，動之死地，亦十有三。夫何故？以其生生之厚。蓋聞善攝生者，陸行不遇兕虎，入軍不被甲兵；兕無所投其角，虎無所措其爪，兵無所容其刃。夫何故？以其無死地。
మార్గము దానిని పుట్టిస్తుంది,
శక్తి దానిని పోషిస్తుంది,
వస్తువు దానికి రూపమిస్తుంది,
పరిస్థితి దానిని పూర్తిచేస్తుంది.
అందుకే పదివేల వస్తువులలో
మార్గమును గౌరవించనిదీ శక్తిని విలువగా చూడనిదీ లేదు.
మార్గపు గౌరవమూ శక్తి విలువా
ఎవరూ ఆజ్ఞాపించకున్నా నిత్యము తనంతట తానైనవి.
కావున మార్గము దానిని పుట్టిస్తుంది, శక్తి దానిని పోషిస్తుంది;
పెంచుతుంది, పోషిస్తుంది, స్థిరపరుస్తుంది, పరిపక్వము చేస్తుంది,
కాపాడుతుంది, కప్పుతుంది.
పుట్టిస్తుంది కానీ స్వంతము చేసుకోదు,
చేస్తుంది కానీ ఆధారపడదు,
పెంచుతుంది కానీ ఏలదు.
దీనిని గూఢమైన శక్తి అందురు.
శక్తి దానిని పోషిస్తుంది,
వస్తువు దానికి రూపమిస్తుంది,
పరిస్థితి దానిని పూర్తిచేస్తుంది.
అందుకే పదివేల వస్తువులలో
మార్గమును గౌరవించనిదీ శక్తిని విలువగా చూడనిదీ లేదు.
మార్గపు గౌరవమూ శక్తి విలువా
ఎవరూ ఆజ్ఞాపించకున్నా నిత్యము తనంతట తానైనవి.
కావున మార్గము దానిని పుట్టిస్తుంది, శక్తి దానిని పోషిస్తుంది;
పెంచుతుంది, పోషిస్తుంది, స్థిరపరుస్తుంది, పరిపక్వము చేస్తుంది,
కాపాడుతుంది, కప్పుతుంది.
పుట్టిస్తుంది కానీ స్వంతము చేసుకోదు,
చేస్తుంది కానీ ఆధారపడదు,
పెంచుతుంది కానీ ఏలదు.
దీనిని గూఢమైన శక్తి అందురు.
道生之，德畜之，物形之，勢成之。是以萬物莫不尊道而貴德。道之尊，德之貴，夫莫之命而常自然。故道生之，德畜之。長之育之，亭之毒之，蓋之覆之。生而不有，為而不恃，長而不宰。是謂玄德。
లోకమునకు ఆరంభము ఉంది;
దానిని లోకమునకు తల్లిగా ఎంచు.
తల్లిని పొందిన తరువాత దాని బిడ్డను ఎరుగవచ్చు;
బిడ్డను ఎరిగిన తరువాత మరల తల్లిని కాపాడితే
శరీరము పోయినా ఆపద ఉండదు.
నీ నోటిని మూసివేయి, నీ ద్వారమును మూసివేయి —
జీవితమంతా అలసిపోవు.
నీ నోటిని తెరిచి, నీ పనులను పెంచితే —
జీవితమంతా రక్షణ ఉండదు.
చిన్నదాన్ని చూడగలుగుటను తేటదనము అందురు,
మెత్తదనమును కాపాడుటను బలము అందురు.
దాని కాంతిని వాడి తిరిగి దాని తేటదనమునకు మరలు;
నీకు హాని రానీయకు.
దీనిని శాశ్వతమును అభ్యసించుట అందురు.
దానిని లోకమునకు తల్లిగా ఎంచు.
తల్లిని పొందిన తరువాత దాని బిడ్డను ఎరుగవచ్చు;
బిడ్డను ఎరిగిన తరువాత మరల తల్లిని కాపాడితే
శరీరము పోయినా ఆపద ఉండదు.
నీ నోటిని మూసివేయి, నీ ద్వారమును మూసివేయి —
జీవితమంతా అలసిపోవు.
నీ నోటిని తెరిచి, నీ పనులను పెంచితే —
జీవితమంతా రక్షణ ఉండదు.
చిన్నదాన్ని చూడగలుగుటను తేటదనము అందురు,
మెత్తదనమును కాపాడుటను బలము అందురు.
దాని కాంతిని వాడి తిరిగి దాని తేటదనమునకు మరలు;
నీకు హాని రానీయకు.
దీనిని శాశ్వతమును అభ్యసించుట అందురు.
天下有始，以為天下母。既得其母，以知其子，既知其子，復守其母，沒身不殆。塞其兌，閉其門，終身不勤。開其兌，濟其事，終身不救。見小曰明，守柔曰強。用其光，復歸其明，無遺身殃，是為習常。
నాకు ఏమాత్రమైనా జ్ఞానము ఉండి,
గొప్ప మార్గములో నడిస్తే,
తప్పుదారి పట్టుటనే భయపడతాను.
గొప్ప మార్గము మిక్కిలి సమమైనది,
అయినా ప్రజలు అడ్డదారులను ఇష్టపడతారు.
కొలువులు మిక్కిలి శుభ్రముగా,
పొలములు మిక్కిలి కలుపుమయముగా,
గాదెలు మిక్కిలి ఖాళీగా ఉన్నాయి;
అయినా వారు చిత్రవస్త్రములు ధరించి,
పదునైన కత్తులు కట్టుకొని,
తిండీ పానీయమూ మొహమొత్తునంత తిని,
సంపదా సరుకూ మిక్కిలి కూడబెట్టుకుంటారు.
దీనిని దొంగల డంబము అందురు.
ఇది మార్గము కాదు గదా!
గొప్ప మార్గములో నడిస్తే,
తప్పుదారి పట్టుటనే భయపడతాను.
గొప్ప మార్గము మిక్కిలి సమమైనది,
అయినా ప్రజలు అడ్డదారులను ఇష్టపడతారు.
కొలువులు మిక్కిలి శుభ్రముగా,
పొలములు మిక్కిలి కలుపుమయముగా,
గాదెలు మిక్కిలి ఖాళీగా ఉన్నాయి;
అయినా వారు చిత్రవస్త్రములు ధరించి,
పదునైన కత్తులు కట్టుకొని,
తిండీ పానీయమూ మొహమొత్తునంత తిని,
సంపదా సరుకూ మిక్కిలి కూడబెట్టుకుంటారు.
దీనిని దొంగల డంబము అందురు.
ఇది మార్గము కాదు గదా!
使我介然有知，行於大道，唯施是畏。大道甚夷，而民好徑。朝甚除，田甚蕪，倉甚虛；服文綵，帶利劍，厭飲食，財貨有餘；是為盜夸。非道也哉！
బాగుగా నిర్మించినవాడు పెకిలింపబడడు,
బాగుగా పట్టుకొన్నవాడు జారిపోడు;
సంతానము తరతరాలుగా అర్చనలు ఆపరు.
దానిని శరీరములో సాధిస్తే శక్తి నిజమవుతుంది;
దానిని కుటుంబములో సాధిస్తే శక్తి మిగులవుతుంది;
దానిని ఊరిలో సాధిస్తే శక్తి పెరుగుతుంది;
దానిని రాజ్యములో సాధిస్తే శక్తి సమృద్ధమవుతుంది;
దానిని లోకములో సాధిస్తే శక్తి అంతటా వ్యాపిస్తుంది.
కావున శరీరముతో శరీరమును చూడు,
కుటుంబముతో కుటుంబమును చూడు,
ఊరితో ఊరిని చూడు,
రాజ్యముతో రాజ్యమును చూడు,
లోకముతో లోకమును చూడు.
లోకము ఇలా ఉన్నదని నేనెలా ఎరుగుదును?
దీనివల్లనే.
బాగుగా పట్టుకొన్నవాడు జారిపోడు;
సంతానము తరతరాలుగా అర్చనలు ఆపరు.
దానిని శరీరములో సాధిస్తే శక్తి నిజమవుతుంది;
దానిని కుటుంబములో సాధిస్తే శక్తి మిగులవుతుంది;
దానిని ఊరిలో సాధిస్తే శక్తి పెరుగుతుంది;
దానిని రాజ్యములో సాధిస్తే శక్తి సమృద్ధమవుతుంది;
దానిని లోకములో సాధిస్తే శక్తి అంతటా వ్యాపిస్తుంది.
కావున శరీరముతో శరీరమును చూడు,
కుటుంబముతో కుటుంబమును చూడు,
ఊరితో ఊరిని చూడు,
రాజ్యముతో రాజ్యమును చూడు,
లోకముతో లోకమును చూడు.
లోకము ఇలా ఉన్నదని నేనెలా ఎరుగుదును?
దీనివల్లనే.
善建者不拔，善抱者不脫，子孫以祭祀不輟。修之於身，其德乃真；修之於家，其德乃餘；修之於鄉，其德乃長；修之於國，其德乃豐；修之於天下，其德乃普。故以身觀身，以家觀家，以鄉觀鄉，以國觀國，以天下觀天下。吾何以知天下然哉？以此。
శక్తిని గాఢముగా కలిగినవాడు
నెత్తురు కారే శిశువుతో సమానము.
తేనెటీగలూ తేళ్ళూ పాములూ కుట్టవు,
క్రూరమృగములు దాడి చేయవు,
ఎర పక్షులు పంజా వేయవు.
ఎముకలు మెత్తగా, కండరములు సున్నితముగా ఉన్నా పిడికిలి బిగుతుగా ఉంటుంది.
ఆడు-మగ సంగమము ఎరుగకున్నా సంపూర్ణముగా లేస్తుంది —
సారము పరాకాష్ఠకు చేరుటే ఇది.
దినమంతా అరిచినా గొంతు బొంగురుపోదు —
సామరస్యము పరాకాష్ఠకు చేరుటే ఇది.
సామరస్యము ఎరుగుటను శాశ్వతము అందురు,
శాశ్వతము ఎరుగుటను తేటదనము అందురు.
బతుకును పెంచుటను అపశకునము అందురు;
మనసు ప్రాణమును ఆజ్ఞాపించుటను బలవంతము అందురు.
వస్తువులు బలిస్తే ముసలివవుతాయి;
దీనిని మార్గరహితము అందురు.
మార్గరహితమైనది త్వరగా అంతమవుతుంది.
నెత్తురు కారే శిశువుతో సమానము.
తేనెటీగలూ తేళ్ళూ పాములూ కుట్టవు,
క్రూరమృగములు దాడి చేయవు,
ఎర పక్షులు పంజా వేయవు.
ఎముకలు మెత్తగా, కండరములు సున్నితముగా ఉన్నా పిడికిలి బిగుతుగా ఉంటుంది.
ఆడు-మగ సంగమము ఎరుగకున్నా సంపూర్ణముగా లేస్తుంది —
సారము పరాకాష్ఠకు చేరుటే ఇది.
దినమంతా అరిచినా గొంతు బొంగురుపోదు —
సామరస్యము పరాకాష్ఠకు చేరుటే ఇది.
సామరస్యము ఎరుగుటను శాశ్వతము అందురు,
శాశ్వతము ఎరుగుటను తేటదనము అందురు.
బతుకును పెంచుటను అపశకునము అందురు;
మనసు ప్రాణమును ఆజ్ఞాపించుటను బలవంతము అందురు.
వస్తువులు బలిస్తే ముసలివవుతాయి;
దీనిని మార్గరహితము అందురు.
మార్గరహితమైనది త్వరగా అంతమవుతుంది.
含德之厚，比於赤子。蜂蠆虺蛇不螫，猛獸不據，攫鳥不搏。骨弱筋柔而握固。未知牝牡之合而全作，精之至也。終日號而不嗄，和之至也。知和曰常，知常曰明。益生曰祥。心使氣曰強。物壯則老，謂之不道，不道早已。
ఎరిగినవాడు మాట్లాడడు,
మాట్లాడేవాడు ఎరుగడు.
నీ నోటిని మూసివేయి, నీ ద్వారమును మూసివేయి,
నీ పదునును మొద్దుపరుచు, నీ చిక్కులను విప్పు,
నీ కాంతిని మెత్తపరుచు, నీ ధూళితో ఒకటవు.
దీనిని గూఢమైన ఐక్యత అందురు.
కావున దానిని దగ్గరచేసుకోనూ లేము, దూరముచేసుకోనూ లేము;
లాభము చేకూర్చనూ లేము, హాని చేయనూ లేము;
గౌరవించనూ లేము, నీచముగా చూడనూ లేము.
కావున అది లోకమునకు విలువైనది.
మాట్లాడేవాడు ఎరుగడు.
నీ నోటిని మూసివేయి, నీ ద్వారమును మూసివేయి,
నీ పదునును మొద్దుపరుచు, నీ చిక్కులను విప్పు,
నీ కాంతిని మెత్తపరుచు, నీ ధూళితో ఒకటవు.
దీనిని గూఢమైన ఐక్యత అందురు.
కావున దానిని దగ్గరచేసుకోనూ లేము, దూరముచేసుకోనూ లేము;
లాభము చేకూర్చనూ లేము, హాని చేయనూ లేము;
గౌరవించనూ లేము, నీచముగా చూడనూ లేము.
కావున అది లోకమునకు విలువైనది.
知者不言，言者不知。塞其兌，閉其門，挫其銳，解其分，和其光，同其塵，是謂玄同。故不可得而親，不可得而疏；不可得而利，不可得而害；不可得而貴，不可得而賤。故為天下貴。
క్రమముతో రాజ్యమును పాలించు,
చమత్కారముతో ఆయుధములను వాడు,
పని లేకుండా లోకమును చేజిక్కించుకో.
ఇది ఇలాగని నేనెలా ఎరుగుదును? దీనివల్లనే.
లోకములో నిషేధములు ఎక్కువైతే ప్రజలు మరింత పేదవుతారు;
ప్రజలవద్ద పదునైన ఆయుధములు ఎక్కువైతే రాజ్యము మరింత చీకటిలో పడుతుంది;
మనుషులలో నేర్పు ఎక్కువైతే విచిత్ర వస్తువులు మరింత పుడతాయి;
చట్టములూ ఆజ్ఞలూ ఎక్కువ వెలుగులోకి వస్తే దొంగలూ దోపిడీదారులూ ఎక్కువవుతారు.
అందుకే ఋషి అంటాడు:
"నేను నిష్క్రియముగా ఉంటే ప్రజలు తమంతట తామే మారుతారు;
నేను నిశ్చలతను ప్రేమిస్తే ప్రజలు తమంతట తామే సరిపోతారు;
నేను పని లేకుండా ఉంటే ప్రజలు తమంతట తామే ధనవంతులవుతారు;
నేను కోరిక లేకుండా ఉంటే ప్రజలు తమంతట తామే చెక్కని దుంగవలె అవుతారు."
చమత్కారముతో ఆయుధములను వాడు,
పని లేకుండా లోకమును చేజిక్కించుకో.
ఇది ఇలాగని నేనెలా ఎరుగుదును? దీనివల్లనే.
లోకములో నిషేధములు ఎక్కువైతే ప్రజలు మరింత పేదవుతారు;
ప్రజలవద్ద పదునైన ఆయుధములు ఎక్కువైతే రాజ్యము మరింత చీకటిలో పడుతుంది;
మనుషులలో నేర్పు ఎక్కువైతే విచిత్ర వస్తువులు మరింత పుడతాయి;
చట్టములూ ఆజ్ఞలూ ఎక్కువ వెలుగులోకి వస్తే దొంగలూ దోపిడీదారులూ ఎక్కువవుతారు.
అందుకే ఋషి అంటాడు:
"నేను నిష్క్రియముగా ఉంటే ప్రజలు తమంతట తామే మారుతారు;
నేను నిశ్చలతను ప్రేమిస్తే ప్రజలు తమంతట తామే సరిపోతారు;
నేను పని లేకుండా ఉంటే ప్రజలు తమంతట తామే ధనవంతులవుతారు;
నేను కోరిక లేకుండా ఉంటే ప్రజలు తమంతట తామే చెక్కని దుంగవలె అవుతారు."
以正治國，以奇用兵，以無事取天下。吾何以知其然哉？以此。天下多忌諱，而民彌貧；民多利器，國家滋昬；人多伎巧，奇物滋起；法令滋彰，盜賊多有。故聖人云﹕「我無為而民自化，我好靜而民自正，我無事而民自富，我無欲而民自樸。」
పాలన మందముగా ఉంటే ప్రజలు నిష్కపటముగా ఉంటారు;
పాలన నిశితముగా ఉంటే ప్రజలు లోపభూయిష్టముగా ఉంటారు.
విపత్తూ! శుభము దాని ఆధారము;
శుభమూ! విపత్తు దానిలో దాగినది.
దాని అంతము ఎవరు ఎరుగుదురు? దానికి సరైనదంటూ లేదు.
సరైనది తిరిగి చమత్కారమవుతుంది,
మంచి తిరిగి రక్కసిదవుతుంది.
మనుషుల భ్రమ నిజముగా చాలాకాలము నిలిచింది.
అందుకే ఋషి చతురస్రముగా ఉన్నా చీల్చడు,
పదునుగా ఉన్నా గీయడు,
సరళముగా ఉన్నా విర్రవీగడు,
కాంతిమంతముగా ఉన్నా మిరుమిట్లు గొల్పడు.
పాలన నిశితముగా ఉంటే ప్రజలు లోపభూయిష్టముగా ఉంటారు.
విపత్తూ! శుభము దాని ఆధారము;
శుభమూ! విపత్తు దానిలో దాగినది.
దాని అంతము ఎవరు ఎరుగుదురు? దానికి సరైనదంటూ లేదు.
సరైనది తిరిగి చమత్కారమవుతుంది,
మంచి తిరిగి రక్కసిదవుతుంది.
మనుషుల భ్రమ నిజముగా చాలాకాలము నిలిచింది.
అందుకే ఋషి చతురస్రముగా ఉన్నా చీల్చడు,
పదునుగా ఉన్నా గీయడు,
సరళముగా ఉన్నా విర్రవీగడు,
కాంతిమంతముగా ఉన్నా మిరుమిట్లు గొల్పడు.
其政悶悶，其民淳淳；其政察察，其民缺缺。禍兮福之所倚，福兮禍之所伏。孰知其極？其無正。正復為奇，善復為妖。人之迷，其日固久。是以聖人方而不割，廉而不劌，直而不肆，光而不燿。
మనుషులను పాలించుటకూ ఆకాశమును సేవించుటకూ
పొదుపువంటిదేదీ లేదు.
పొదుపు మాత్రమే ముందుగా సిద్ధపడుట అందురు;
ముందుగా సిద్ధపడుటను శక్తిని పదేపదే కూడబెట్టుట అందురు;
శక్తిని పదేపదే కూడబెడితే గెలవలేనిదేదీ లేదు;
గెలవలేనిదేదీ లేకుంటే ఎవరూ దాని అంతమును ఎరుగరు;
దాని అంతమును ఎవరూ ఎరుగకుంటే రాజ్యమును కలిగివుండవచ్చు;
రాజ్యపు తల్లిని కలిగివుంటే చిరకాలము నిలవవచ్చు.
దీనిని లోతైన వేరు, గట్టి కాండము అందురు —
చిరాయువుకూ చిరదృష్టికీ మార్గము.
పొదుపువంటిదేదీ లేదు.
పొదుపు మాత్రమే ముందుగా సిద్ధపడుట అందురు;
ముందుగా సిద్ధపడుటను శక్తిని పదేపదే కూడబెట్టుట అందురు;
శక్తిని పదేపదే కూడబెడితే గెలవలేనిదేదీ లేదు;
గెలవలేనిదేదీ లేకుంటే ఎవరూ దాని అంతమును ఎరుగరు;
దాని అంతమును ఎవరూ ఎరుగకుంటే రాజ్యమును కలిగివుండవచ్చు;
రాజ్యపు తల్లిని కలిగివుంటే చిరకాలము నిలవవచ్చు.
దీనిని లోతైన వేరు, గట్టి కాండము అందురు —
చిరాయువుకూ చిరదృష్టికీ మార్గము.
治人事天，莫若嗇。夫唯嗇，是謂早服；早服謂之重積德；重積德則無不克，無不克則莫知其極；莫知其極，可以有國；有國之母，可以長久；是謂深根固柢，長生久視之道。
పెద్ద రాజ్యమును పాలించుట చిన్న చేపను వేయించుటవంటిది.
మార్గముతో లోకమును పాలిస్తే
దాని దయ్యములు దైవశక్తి చూపవు;
దయ్యములు దైవశక్తి చూపవని కాదు,
వాటి దైవశక్తి మనుషులకు హాని చేయదు;
వాటి దైవశక్తి మనుషులకు హాని చేయదని కాదు,
ఋషి కూడా మనుషులకు హాని చేయడు.
ఈ రెండూ ఒకదానికొకటి హాని చేయవు కావున
శక్తి పరస్పరము మరలివస్తుంది.
మార్గముతో లోకమును పాలిస్తే
దాని దయ్యములు దైవశక్తి చూపవు;
దయ్యములు దైవశక్తి చూపవని కాదు,
వాటి దైవశక్తి మనుషులకు హాని చేయదు;
వాటి దైవశక్తి మనుషులకు హాని చేయదని కాదు,
ఋషి కూడా మనుషులకు హాని చేయడు.
ఈ రెండూ ఒకదానికొకటి హాని చేయవు కావున
శక్తి పరస్పరము మరలివస్తుంది.
治大國，若烹小鮮。以道蒞天下，其鬼不神；非其鬼不神，其神不傷人；非其神不傷人，聖人亦不傷人。夫兩不相傷，故德交歸焉。
పెద్ద రాజ్యము దిగువకు ప్రవహిస్తుంది,
లోకపు సంగమము,
లోకపు ఆడుది.
ఆడుది నిత్యము నిశ్చలతతో మగదాన్ని గెలుస్తుంది,
నిశ్చలతతో దిగువన ఉంటుంది.
కావున పెద్ద రాజ్యము చిన్న రాజ్యమునకు దిగువన ఉంటే చిన్న రాజ్యమును పొందుతుంది;
చిన్న రాజ్యము పెద్ద రాజ్యమునకు దిగువన ఉంటే పెద్ద రాజ్యమును పొందుతుంది.
కావున ఒకటి దిగువన ఉండి పొందుతుంది,
మరొకటి దిగువన ఉన్నందున పొందబడుతుంది.
పెద్ద రాజ్యము మనుషులను కలిపి పోషించాలని మాత్రమే కోరుతుంది;
చిన్న రాజ్యము లోపలికి వెళ్ళి సేవించాలని మాత్రమే కోరుతుంది.
రెండూ తమ కోరిక పొందాలంటే
పెద్దదే దిగువన ఉండుట మేలు.
లోకపు సంగమము,
లోకపు ఆడుది.
ఆడుది నిత్యము నిశ్చలతతో మగదాన్ని గెలుస్తుంది,
నిశ్చలతతో దిగువన ఉంటుంది.
కావున పెద్ద రాజ్యము చిన్న రాజ్యమునకు దిగువన ఉంటే చిన్న రాజ్యమును పొందుతుంది;
చిన్న రాజ్యము పెద్ద రాజ్యమునకు దిగువన ఉంటే పెద్ద రాజ్యమును పొందుతుంది.
కావున ఒకటి దిగువన ఉండి పొందుతుంది,
మరొకటి దిగువన ఉన్నందున పొందబడుతుంది.
పెద్ద రాజ్యము మనుషులను కలిపి పోషించాలని మాత్రమే కోరుతుంది;
చిన్న రాజ్యము లోపలికి వెళ్ళి సేవించాలని మాత్రమే కోరుతుంది.
రెండూ తమ కోరిక పొందాలంటే
పెద్దదే దిగువన ఉండుట మేలు.
大國者下流，天下之交。天下之牝，牝常以靜勝牡，以靜為下。故大國以下小國，則取小國；小國以下大國，則取大國。故或下以取，或下而取。大國不過欲兼畜人，小國不過欲入事人。夫兩者各得其所欲，大者宜為下。
మార్గము పదివేల వస్తువులకు అంతరార్థము,
మంచివాడి సంపద,
చెడ్డవాడి రక్షణ.
అందమైన మాటలు అమ్మకమునకు పనికొస్తాయి,
గౌరవప్రదమైన నడత మనుషులకు అదనమవుతుంది.
మనిషి చెడ్డవాడైనా అతనిని ఎందుకు వదలాలి?
కావున చక్రవర్తిని నిలిపి మూడు మంత్రులను నియమించునపుడు,
నాలుగు గుఱ్ఱముల ముందు రత్నపు పలకలు సమర్పించినా
కూర్చుని ఈ మార్గమును ముందుకు తెచ్చుటకు అది సాటిరాదు.
పూర్వము ఈ మార్గమును ఎందుకు విలువగా చూసేవారు?
"కోరితే పొందుతారు, తప్పు చేసినా క్షమింపబడతారు" అన్నందుకు కాదా?
కావున అది లోకమునకు విలువైనది.
మంచివాడి సంపద,
చెడ్డవాడి రక్షణ.
అందమైన మాటలు అమ్మకమునకు పనికొస్తాయి,
గౌరవప్రదమైన నడత మనుషులకు అదనమవుతుంది.
మనిషి చెడ్డవాడైనా అతనిని ఎందుకు వదలాలి?
కావున చక్రవర్తిని నిలిపి మూడు మంత్రులను నియమించునపుడు,
నాలుగు గుఱ్ఱముల ముందు రత్నపు పలకలు సమర్పించినా
కూర్చుని ఈ మార్గమును ముందుకు తెచ్చుటకు అది సాటిరాదు.
పూర్వము ఈ మార్గమును ఎందుకు విలువగా చూసేవారు?
"కోరితే పొందుతారు, తప్పు చేసినా క్షమింపబడతారు" అన్నందుకు కాదా?
కావున అది లోకమునకు విలువైనది.
道者萬物之奧。善人之寶，不善人之所保。美言可以市，尊行可以加人。人之不善，何棄之有？故立天子，置三公，雖有拱璧以先駟馬，不如坐進此道。古之所以貴此道者何？不曰以求得，有罪以免邪？故為天下貴。
నిష్క్రియను ఆచరించు, పని లేని పని చేయి, రుచి లేనిదాన్ని రుచి చూడు.
పెద్దదాన్నీ చిన్నదాన్నీ, ఎక్కువదాన్నీ తక్కువదాన్నీ;
పగను శక్తితో తీర్చు.
కష్టమైనదాన్ని అది సులభముగా ఉన్నప్పుడే చేపట్టు,
పెద్దదాన్ని అది సూక్ష్మముగా ఉన్నప్పుడే చేయి.
లోకపు కష్టమైన పనులు తప్పక సులభమైనదానితో మొదలవుతాయి,
లోకపు పెద్ద పనులు తప్పక సూక్ష్మమైనదానితో మొదలవుతాయి.
అందుకే ఋషి చివరివరకూ పెద్దది చేయడు,
కావున తన మహత్తును సాధించగలడు.
తేలికగా అంగీకరించేవాడికి నమ్మకము తక్కువ,
మిక్కిలి సులభమైనదానికి మిక్కిలి కష్టము.
అందుకే ఋషి కూడా దాన్ని కష్టముగా ఎంచుతాడు,
కావున చివరివరకూ కష్టమేదీ ఉండదు.
పెద్దదాన్నీ చిన్నదాన్నీ, ఎక్కువదాన్నీ తక్కువదాన్నీ;
పగను శక్తితో తీర్చు.
కష్టమైనదాన్ని అది సులభముగా ఉన్నప్పుడే చేపట్టు,
పెద్దదాన్ని అది సూక్ష్మముగా ఉన్నప్పుడే చేయి.
లోకపు కష్టమైన పనులు తప్పక సులభమైనదానితో మొదలవుతాయి,
లోకపు పెద్ద పనులు తప్పక సూక్ష్మమైనదానితో మొదలవుతాయి.
అందుకే ఋషి చివరివరకూ పెద్దది చేయడు,
కావున తన మహత్తును సాధించగలడు.
తేలికగా అంగీకరించేవాడికి నమ్మకము తక్కువ,
మిక్కిలి సులభమైనదానికి మిక్కిలి కష్టము.
అందుకే ఋషి కూడా దాన్ని కష్టముగా ఎంచుతాడు,
కావున చివరివరకూ కష్టమేదీ ఉండదు.
為無為，事無事，味無味。大小多少，報怨以德。圖難於其易，為大於其細；天下難事必作於易，天下大事必作於細。是以聖人終不為大，故能成其大。夫輕諾必寡信，多易必多難。是以聖人猶難之，故終無難矣
స్థిరముగా ఉన్నదాన్ని పట్టుకొనుట సులభము,
ఇంకా సూచన లేనిదాన్ని ఆలోచించుట సులభము.
పెళుసుగా ఉన్నది సులభముగా విరుగుతుంది,
సూక్ష్మముగా ఉన్నది సులభముగా చెదరుతుంది.
ఇంకా లేనప్పుడే దానిని చేయి,
ఇంకా కలత లేనప్పుడే దానిని సరిదిద్దు.
కౌగిలింత చెట్టు వెంట్రుక కొననుండి పుడుతుంది;
తొమ్మిది అంతస్తుల మేడ పిడికెడు మట్టినుండి లేస్తుంది;
వేయి మైళ్ళ ప్రయాణము కాలికింది అడుగుతో మొదలవుతుంది.
చేసేవాడు దాన్ని చెడగొడతాడు,
పట్టుకొనేవాడు దాన్ని కోల్పోతాడు.
అందుకే ఋషి నిష్క్రియముగా ఉంటాడు కావున చెడగొట్టడు,
పట్టుకోడు కావున కోల్పోడు.
ప్రజలు తమ పనులలో
తరచు దాదాపు పూర్తయ్యేసమయమునకే చెడగొడతారు.
మొదటివలెనే చివరనూ జాగ్రత్తగా ఉంటే
చెడగొట్టిన పనేదీ ఉండదు.
అందుకే ఋషి కోరకుండా కోరుతాడు,
దొరకని సరుకును విలువగా చూడడు;
నేర్వకుండా నేర్చుకుంటాడు,
మనుషులు దాటిపోయినదానికి మరలుతాడు.
పదివేల వస్తువులకు తనంతట తానైనదానిలో సాయపడుతాడే గానీ
సాహసించి చేయడు.
ఇంకా సూచన లేనిదాన్ని ఆలోచించుట సులభము.
పెళుసుగా ఉన్నది సులభముగా విరుగుతుంది,
సూక్ష్మముగా ఉన్నది సులభముగా చెదరుతుంది.
ఇంకా లేనప్పుడే దానిని చేయి,
ఇంకా కలత లేనప్పుడే దానిని సరిదిద్దు.
కౌగిలింత చెట్టు వెంట్రుక కొననుండి పుడుతుంది;
తొమ్మిది అంతస్తుల మేడ పిడికెడు మట్టినుండి లేస్తుంది;
వేయి మైళ్ళ ప్రయాణము కాలికింది అడుగుతో మొదలవుతుంది.
చేసేవాడు దాన్ని చెడగొడతాడు,
పట్టుకొనేవాడు దాన్ని కోల్పోతాడు.
అందుకే ఋషి నిష్క్రియముగా ఉంటాడు కావున చెడగొట్టడు,
పట్టుకోడు కావున కోల్పోడు.
ప్రజలు తమ పనులలో
తరచు దాదాపు పూర్తయ్యేసమయమునకే చెడగొడతారు.
మొదటివలెనే చివరనూ జాగ్రత్తగా ఉంటే
చెడగొట్టిన పనేదీ ఉండదు.
అందుకే ఋషి కోరకుండా కోరుతాడు,
దొరకని సరుకును విలువగా చూడడు;
నేర్వకుండా నేర్చుకుంటాడు,
మనుషులు దాటిపోయినదానికి మరలుతాడు.
పదివేల వస్తువులకు తనంతట తానైనదానిలో సాయపడుతాడే గానీ
సాహసించి చేయడు.
其安易持，其未兆易謀。其脆易泮，其微易散。為之於未有，治之於未亂。合抱之木，生於毫末；九層之臺，起於累土；千里之行，始於足下。為者敗之，執者失之。是以聖人無為故無敗，無執故無失。民之從事，常於幾成而敗之。慎終如始，則無敗事。是以聖人慾不欲，不貴難得之貨；學不學，復眾人之所過。以輔萬物之自然，而不敢為。
పూర్వము మార్గమును బాగుగా అనుసరించినవారు
ప్రజలను తేటపరచుటకు కాదు, మూఢులను చేయుటకు వాడారు.
ప్రజలను పాలించుట కష్టమవుటకు
వారి తెలివి ఎక్కువగుటే కారణము.
కావున తెలివితో రాజ్యమును పాలించుట రాజ్యమునకు దొంగతనము;
తెలివి లేకుండా రాజ్యమును పాలించుట రాజ్యమునకు మేలు.
ఈ రెంటినీ ఎరుగుటే ప్రమాణము.
ఈ ప్రమాణమును నిత్యము ఎరుగుటను గూఢమైన శక్తి అందురు.
గూఢమైన శక్తి లోతైనదీ! దూరమైనదీ!
వస్తువులకు వ్యతిరేకముగా మరలుతుంది,
అటుపైనే మహా అనుకూలతకు చేరుకుంటుంది.
ప్రజలను తేటపరచుటకు కాదు, మూఢులను చేయుటకు వాడారు.
ప్రజలను పాలించుట కష్టమవుటకు
వారి తెలివి ఎక్కువగుటే కారణము.
కావున తెలివితో రాజ్యమును పాలించుట రాజ్యమునకు దొంగతనము;
తెలివి లేకుండా రాజ్యమును పాలించుట రాజ్యమునకు మేలు.
ఈ రెంటినీ ఎరుగుటే ప్రమాణము.
ఈ ప్రమాణమును నిత్యము ఎరుగుటను గూఢమైన శక్తి అందురు.
గూఢమైన శక్తి లోతైనదీ! దూరమైనదీ!
వస్తువులకు వ్యతిరేకముగా మరలుతుంది,
అటుపైనే మహా అనుకూలతకు చేరుకుంటుంది.
古之善為道者，非以明民，將以愚之。民之難治，以其智多。故以智治國，國之賊，不以智治國，國之福。知此兩者亦稽式。常知稽式，是謂玄德。玄德深矣，遠矣，與物反矣，然後乃至大順。
నదులూ సముద్రములూ నూరు లోయలకు రాజులు కాగలవి
ఎందుకంటే అవి బాగుగా దిగువన ఉంటాయి;
అందుకే అవి నూరు లోయలకు రాజులు కాగలవి.
అందుకే ప్రజలపై పైన ఉండాలంటే
తప్పక మాటలో వారికి దిగువన ఉండవలెను;
ప్రజలకు ముందు ఉండాలంటే
తప్పక శరీరముతో వారి వెనుక ఉండవలెను.
అందుకే ఋషి పైన ఉన్నా ప్రజలకు భారము కాదు,
ముందు ఉన్నా ప్రజలకు హాని చేయడు.
అందుకే లోకము సంతోషముగా అతనిని ముందుకు నెడుతుంది, విసుగు చెందదు.
అతడు పోటీపడడు కావున
లోకములో ఎవరూ అతనితో పోటీపడలేరు.
ఎందుకంటే అవి బాగుగా దిగువన ఉంటాయి;
అందుకే అవి నూరు లోయలకు రాజులు కాగలవి.
అందుకే ప్రజలపై పైన ఉండాలంటే
తప్పక మాటలో వారికి దిగువన ఉండవలెను;
ప్రజలకు ముందు ఉండాలంటే
తప్పక శరీరముతో వారి వెనుక ఉండవలెను.
అందుకే ఋషి పైన ఉన్నా ప్రజలకు భారము కాదు,
ముందు ఉన్నా ప్రజలకు హాని చేయడు.
అందుకే లోకము సంతోషముగా అతనిని ముందుకు నెడుతుంది, విసుగు చెందదు.
అతడు పోటీపడడు కావున
లోకములో ఎవరూ అతనితో పోటీపడలేరు.
江海所以能為百谷王者，以其善下之，故能為百谷王。是以欲上民，必以言下之。欲先民，必以身後之。是以聖人處上而民不重，處前而民不害。是以天下樂推而不厭，以其不爭，故天下莫能與之爭。
నా మార్గము మహత్తరమైనదని లోకమంతా అంటుంది,
అయినా దేనితోనూ పోలనిదని అంటుంది.
మహత్తరమైనది కావున దేనితోనూ పోలదు.
దేనితోనైనా పోలితే ఎప్పుడో అది సూక్ష్మమై ఉండేది!
నాకు మూడు నిధులున్నాయి, వాటిని పట్టుకొని కాపాడతాను.
మొదటిది కరుణ,
రెండవది పొదుపు,
మూడవది లోకమునకు ముందుండ సాహసించకపోవుట.
కరుణ ఉంది కావున ధైర్యము గలవాడను;
పొదుపు ఉంది కావున విశాలము కాగలను;
లోకమునకు ముందుండ సాహసించను కావున పరికరముల నాయకుడను కాగలను.
ఇప్పుడు కరుణను వదిలి ధైర్యమునూ,
పొదుపును వదిలి విశాలతనూ,
వెనుకనుండుటను వదిలి ముందుండుటనూ కోరితే —
చావే!
కరుణతో యుద్ధము చేస్తే గెలుపు,
కరుణతో కాపాడితే దృఢత.
ఆకాశము కాపాడాలనుకున్నదాన్ని
కరుణతో కంచె వేస్తుంది.
అయినా దేనితోనూ పోలనిదని అంటుంది.
మహత్తరమైనది కావున దేనితోనూ పోలదు.
దేనితోనైనా పోలితే ఎప్పుడో అది సూక్ష్మమై ఉండేది!
నాకు మూడు నిధులున్నాయి, వాటిని పట్టుకొని కాపాడతాను.
మొదటిది కరుణ,
రెండవది పొదుపు,
మూడవది లోకమునకు ముందుండ సాహసించకపోవుట.
కరుణ ఉంది కావున ధైర్యము గలవాడను;
పొదుపు ఉంది కావున విశాలము కాగలను;
లోకమునకు ముందుండ సాహసించను కావున పరికరముల నాయకుడను కాగలను.
ఇప్పుడు కరుణను వదిలి ధైర్యమునూ,
పొదుపును వదిలి విశాలతనూ,
వెనుకనుండుటను వదిలి ముందుండుటనూ కోరితే —
చావే!
కరుణతో యుద్ధము చేస్తే గెలుపు,
కరుణతో కాపాడితే దృఢత.
ఆకాశము కాపాడాలనుకున్నదాన్ని
కరుణతో కంచె వేస్తుంది.
天下皆謂我道大，似不肖。夫唯大，故似不肖。若肖，久矣其細也夫！我有三寶，持而保之。一曰慈，二曰儉，三曰不敢為天下先。慈故能勇，儉故能廣，不敢為天下先，故能成器長。今舍慈且勇，舍儉且廣，舍後且先，死矣！夫慈以戰則勝，以守則固。天將救之，以慈衛之。
మంచి యోధుడు యుద్ధప్రియుడు కాడు,
మంచిగా పోరాడేవాడు కోపగించడు,
శత్రువును బాగుగా గెలిచేవాడు తలపడడు,
మనుషులను బాగుగా వాడేవాడు వారికి దిగువన ఉంటాడు.
దీనిని పోటీపడని శక్తి అందురు,
దీనిని మనుషుల బలమును వాడుట అందురు,
దీనిని పురాతన ఆకాశముతో సరిపోవుట అందురు.
మంచిగా పోరాడేవాడు కోపగించడు,
శత్రువును బాగుగా గెలిచేవాడు తలపడడు,
మనుషులను బాగుగా వాడేవాడు వారికి దిగువన ఉంటాడు.
దీనిని పోటీపడని శక్తి అందురు,
దీనిని మనుషుల బలమును వాడుట అందురు,
దీనిని పురాతన ఆకాశముతో సరిపోవుట అందురు.
善為士者不武，善戰者不怒，善勝敵者不與，善用人者為之下，是謂不爭之德，是謂用人之力，是謂配天古之極。
యుద్ధమునుగూర్చి ఒక మాట ఉంది:
"నేను ఆతిథేయుడను కావ సాహసించను, అతిథినవుతాను;
ఒక అంగుళము ముందుకు పోను, ఒక అడుగు వెనక్కి పోతాను."
దీనిని నడకలేని నడక అందురు,
చేయిలేని చాచుట,
శత్రువులేని ఎదుర్కొనుట,
ఆయుధములేని పట్టు.
శత్రువును తేలికగా చూడుటకంటే గొప్ప విపత్తు లేదు;
శత్రువును తేలికగా చూస్తే నా నిధులను దాదాపు కోల్పోతాను.
కావున సైన్యములు తలపడినప్పుడు
దుఃఖించేవాడే గెలుస్తాడు.
"నేను ఆతిథేయుడను కావ సాహసించను, అతిథినవుతాను;
ఒక అంగుళము ముందుకు పోను, ఒక అడుగు వెనక్కి పోతాను."
దీనిని నడకలేని నడక అందురు,
చేయిలేని చాచుట,
శత్రువులేని ఎదుర్కొనుట,
ఆయుధములేని పట్టు.
శత్రువును తేలికగా చూడుటకంటే గొప్ప విపత్తు లేదు;
శత్రువును తేలికగా చూస్తే నా నిధులను దాదాపు కోల్పోతాను.
కావున సైన్యములు తలపడినప్పుడు
దుఃఖించేవాడే గెలుస్తాడు.
用兵有言﹕「吾不敢為主而為客，不敢進寸而退尺。」是謂行無行，攘無臂，扔無敵，執無兵。禍莫大於輕敵，輕敵幾喪吾寶。故抗兵相加，哀者勝矣。
నా మాటలు మిక్కిలి సులభముగా ఎరుగదగినవి, మిక్కిలి సులభముగా ఆచరించదగినవి.
అయినా లోకములో ఎవరూ వాటిని ఎరుగలేరు, ఆచరించలేరు.
మాటలకు మూలము ఉంది, పనులకు అధిపతి ఉన్నాడు.
ఎవరూ ఎరుగరు కావున వారు నన్ను ఎరుగరు.
నన్ను ఎరిగినవారు అరుదు, నన్ను అనుసరించేవారు విలువైనవారు.
అందుకే ఋషి గోనెపట్ట కప్పుకొని లోపల రత్నమును కలిగివుంటాడు.
అయినా లోకములో ఎవరూ వాటిని ఎరుగలేరు, ఆచరించలేరు.
మాటలకు మూలము ఉంది, పనులకు అధిపతి ఉన్నాడు.
ఎవరూ ఎరుగరు కావున వారు నన్ను ఎరుగరు.
నన్ను ఎరిగినవారు అరుదు, నన్ను అనుసరించేవారు విలువైనవారు.
అందుకే ఋషి గోనెపట్ట కప్పుకొని లోపల రత్నమును కలిగివుంటాడు.
吾言甚易知，甚易行。天下莫能知，莫能行。言有宗，事有君。夫唯無知，是以不我知。知我者希，則我者貴。是以聖人被褐懷玉。
ఎరిగీ ఎరుగనని ఎరుగుట ఉత్తమము;
ఎరుగకనే ఎరిగినని అనుకొనుట వ్యాధి.
వ్యాధిని వ్యాధిగా ఎంచేవాడు మాత్రమే
వ్యాధి లేనివాడు.
ఋషికి వ్యాధి లేదు,
ఎందుకంటే అతడు వ్యాధిని వ్యాధిగా ఎంచుతాడు;
అందుకే అతనికి వ్యాధి లేదు.
ఎరుగకనే ఎరిగినని అనుకొనుట వ్యాధి.
వ్యాధిని వ్యాధిగా ఎంచేవాడు మాత్రమే
వ్యాధి లేనివాడు.
ఋషికి వ్యాధి లేదు,
ఎందుకంటే అతడు వ్యాధిని వ్యాధిగా ఎంచుతాడు;
అందుకే అతనికి వ్యాధి లేదు.
知不知上，不知知病。夫唯病病，是以不病。聖人不病，以其病病，是以不病。
ప్రజలు అధికారమునకు భయపడకుంటే
గొప్ప అధికారము వచ్చిపడుతుంది.
వారి నివాసమును ఇరుకుచేయకు,
వారి బతుకును అణచకు.
అణచనప్పుడే
వారు విసుగు చెందరు.
అందుకే ఋషి తనను తాను ఎరుగుతాడే గానీ తనను తాను చూపడు;
తనను తాను ప్రేమిస్తాడే గానీ తనను తాను గొప్ప చేసుకోడు.
కావున అది వదిలి ఇది గ్రహిస్తాడు.
గొప్ప అధికారము వచ్చిపడుతుంది.
వారి నివాసమును ఇరుకుచేయకు,
వారి బతుకును అణచకు.
అణచనప్పుడే
వారు విసుగు చెందరు.
అందుకే ఋషి తనను తాను ఎరుగుతాడే గానీ తనను తాను చూపడు;
తనను తాను ప్రేమిస్తాడే గానీ తనను తాను గొప్ప చేసుకోడు.
కావున అది వదిలి ఇది గ్రహిస్తాడు.
民不畏威，則大威至。無狎其所居，無厭其所生。夫唯不厭，是以不厭。是以聖人自知不自見，自愛不自貴；故去彼取此。
సాహసముపై ధైర్యము చంపుతుంది,
సాహసించకపోవుటపై ధైర్యము బతికిస్తుంది.
ఈ రెంటిలో ఒకటి లాభము, ఒకటి హాని.
ఆకాశము దేనిని ద్వేషిస్తుందో దాని కారణము ఎవరు ఎరుగుదురు?
అందుకే ఋషి కూడా దాన్ని కష్టముగా ఎంచుతాడు.
ఆకాశపు మార్గము —
పోటీపడకనే బాగుగా గెలుస్తుంది,
మాట్లాడకనే బాగుగా బదులిస్తుంది,
పిలవకనే తనంతట తానే వస్తుంది,
నిదానముగా ఉన్నా బాగుగా పన్నుతుంది.
ఆకాశపు వల విశాలమైనది;
అల్లికలు వదులుగా ఉన్నా దానినుండి ఏదీ తప్పించుకోదు.
సాహసించకపోవుటపై ధైర్యము బతికిస్తుంది.
ఈ రెంటిలో ఒకటి లాభము, ఒకటి హాని.
ఆకాశము దేనిని ద్వేషిస్తుందో దాని కారణము ఎవరు ఎరుగుదురు?
అందుకే ఋషి కూడా దాన్ని కష్టముగా ఎంచుతాడు.
ఆకాశపు మార్గము —
పోటీపడకనే బాగుగా గెలుస్తుంది,
మాట్లాడకనే బాగుగా బదులిస్తుంది,
పిలవకనే తనంతట తానే వస్తుంది,
నిదానముగా ఉన్నా బాగుగా పన్నుతుంది.
ఆకాశపు వల విశాలమైనది;
అల్లికలు వదులుగా ఉన్నా దానినుండి ఏదీ తప్పించుకోదు.
勇於敢則殺，勇於不敢則活。此兩者，或利或害。天之所惡，孰知其故？是以聖人猶難之。天之道，不爭而善勝，不言而善應，不召而自來，繟然而善謀。天網恢恢，疏而不失。
ప్రజలు చావుకు భయపడకుంటే
చావుతో వారిని బెదిరించుట ఎందుకు?
ప్రజలు నిత్యము చావుకు భయపడేటట్టు చేసి
విచిత్రముగా ప్రవర్తించేవాడిని పట్టుకొని చంపగలిగితే
ఎవరు సాహసిస్తారు?
చంపే బాధ్యత గలవాడు ఎప్పుడూ ఉంటాడు, అతడే చంపుతాడు.
చంపే బాధ్యత గలవాడి బదులు చంపుట
మహా వడ్రంగి బదులు చెక్కుటవంటిది.
మహా వడ్రంగి బదులు చెక్కేవాడు
తన చేయిని గాయపరచుకోకుండా ఉండుట అరుదు.
చావుతో వారిని బెదిరించుట ఎందుకు?
ప్రజలు నిత్యము చావుకు భయపడేటట్టు చేసి
విచిత్రముగా ప్రవర్తించేవాడిని పట్టుకొని చంపగలిగితే
ఎవరు సాహసిస్తారు?
చంపే బాధ్యత గలవాడు ఎప్పుడూ ఉంటాడు, అతడే చంపుతాడు.
చంపే బాధ్యత గలవాడి బదులు చంపుట
మహా వడ్రంగి బదులు చెక్కుటవంటిది.
మహా వడ్రంగి బదులు చెక్కేవాడు
తన చేయిని గాయపరచుకోకుండా ఉండుట అరుదు.
民不畏死，奈何以死懼之？若使民常畏死，而為奇者，吾得執而殺之，孰敢？常有司殺者殺，夫代司殺者殺，是謂代大匠斲。夫代大匠斲者，希有不傷其手矣。
ప్రజలు ఆకలిగొంటే
పైవారు పన్నుల ధాన్యమును మిక్కిలి తినుటే కారణము;
అందుకే వారు ఆకలిగొంటారు.
ప్రజలను పాలించుట కష్టమైతే
పైవారు కర్మ చేయుటే కారణము;
అందుకే పాలించుట కష్టము.
ప్రజలు చావును తేలికగా చూస్తే
పైవారు బతుకును మిక్కిలి కోరుటే కారణము;
అందుకే వారు చావును తేలికగా చూస్తారు.
బతుకును పట్టించుకోనివాడే
బతుకును విలువగా చూసేవాడికంటే ప్రజ్ఞావంతుడు.
పైవారు పన్నుల ధాన్యమును మిక్కిలి తినుటే కారణము;
అందుకే వారు ఆకలిగొంటారు.
ప్రజలను పాలించుట కష్టమైతే
పైవారు కర్మ చేయుటే కారణము;
అందుకే పాలించుట కష్టము.
ప్రజలు చావును తేలికగా చూస్తే
పైవారు బతుకును మిక్కిలి కోరుటే కారణము;
అందుకే వారు చావును తేలికగా చూస్తారు.
బతుకును పట్టించుకోనివాడే
బతుకును విలువగా చూసేవాడికంటే ప్రజ్ఞావంతుడు.
民之饑，以其上食稅之多，是以饑。民之難治，以其上之有為，是以難治。民之輕死，以其上求生之厚，是以輕死。夫唯無以生為者，是賢於貴生。
మనిషి పుట్టునపుడు మెత్తగా బలహీనముగా ఉంటాడు,
చనిపోయినపుడు గట్టిగా బిరుసుగా ఉంటాడు.
పదివేల వస్తువులూ గడ్డీ చెట్లూ పుట్టునపుడు మెత్తగా పెళుసుగా ఉంటాయి,
చనిపోయినపుడు ఎండి కొయ్యగా ఉంటాయి.
కావున గట్టిదీ బలమైనదీ చావు వైపువారు,
మెత్తనిదీ బలహీనమైనదీ బతుకు వైపువారు.
అందుకే సైన్యము బలిస్తే గెలవదు,
చెట్టు గట్టిపడితే నరకబడుతుంది.
బలమూ ఘనమూ దిగువన నిలుస్తాయి,
మెత్తదనమూ బలహీనతా పైన నిలుస్తాయి.
చనిపోయినపుడు గట్టిగా బిరుసుగా ఉంటాడు.
పదివేల వస్తువులూ గడ్డీ చెట్లూ పుట్టునపుడు మెత్తగా పెళుసుగా ఉంటాయి,
చనిపోయినపుడు ఎండి కొయ్యగా ఉంటాయి.
కావున గట్టిదీ బలమైనదీ చావు వైపువారు,
మెత్తనిదీ బలహీనమైనదీ బతుకు వైపువారు.
అందుకే సైన్యము బలిస్తే గెలవదు,
చెట్టు గట్టిపడితే నరకబడుతుంది.
బలమూ ఘనమూ దిగువన నిలుస్తాయి,
మెత్తదనమూ బలహీనతా పైన నిలుస్తాయి.
人之生也柔弱，其死也堅強。萬物草木之生也柔脆，其死也枯槁。故堅強者死之徒，柔弱者生之徒。是以兵強則不勝，木強則兵。強大處下，柔弱處上。
ఆకాశపు మార్గము వింటిని ఎక్కుపెట్టుటవంటిది కాదా?
పైనున్నదాన్ని క్రిందికి వంచుతుంది,
క్రిందున్నదాన్ని పైకి ఎత్తుతుంది;
మిగులున్నదాన్ని తగ్గిస్తుంది,
చాలనిదాన్ని నింపుతుంది.
ఆకాశపు మార్గము మిగులున్నదాన్ని తగ్గించి చాలనిదాన్ని నింపుతుంది.
మనిషి మార్గము మాత్రము అలా కాదు;
చాలనిదాన్ని తగ్గించి మిగులున్నదానికి సమర్పిస్తుంది.
మిగులున్నదాన్ని లోకమునకు సమర్పించగలవాడెవడు?
మార్గము గలవాడు మాత్రమే.
అందుకే ఋషి చేస్తాడు కానీ ఆధారపడడు,
పని పూర్తయినా అందులో నిలవడు;
తన ప్రజ్ఞను చూపాలని కోరడు.
పైనున్నదాన్ని క్రిందికి వంచుతుంది,
క్రిందున్నదాన్ని పైకి ఎత్తుతుంది;
మిగులున్నదాన్ని తగ్గిస్తుంది,
చాలనిదాన్ని నింపుతుంది.
ఆకాశపు మార్గము మిగులున్నదాన్ని తగ్గించి చాలనిదాన్ని నింపుతుంది.
మనిషి మార్గము మాత్రము అలా కాదు;
చాలనిదాన్ని తగ్గించి మిగులున్నదానికి సమర్పిస్తుంది.
మిగులున్నదాన్ని లోకమునకు సమర్పించగలవాడెవడు?
మార్గము గలవాడు మాత్రమే.
అందుకే ఋషి చేస్తాడు కానీ ఆధారపడడు,
పని పూర్తయినా అందులో నిలవడు;
తన ప్రజ్ఞను చూపాలని కోరడు.
天之道，其猶張弓與？高者抑之，下者舉之；有餘者損之，不足者補之。天之道，損有餘而補不足。人之道則不然，損不足以奉有餘。孰能有餘以奉天下？唯有道者。是以聖人為而不恃，功成而不處，其不欲見賢。
లోకములో నీటికంటే మెత్తనిదీ బలహీనమైనదీ లేదు,
అయినా గట్టిదానినీ బలమైనదానినీ ఎదిరించుటలో
దానిని మించేదేదీ లేదు;
దానికి మారేదేదీ లేదు.
బలహీనమైనది బలమైనదాన్ని గెలుస్తుంది,
మెత్తనిది గట్టిదాన్ని గెలుస్తుంది;
లోకములో దీనిని ఎరుగనివారు లేరు, ఆచరించగలవారూ లేరు.
అందుకే ఋషి అంటాడు:
"రాజ్యపు మురికిని భరించేవాడే భూమి-ధాన్య ప్రభువు;
రాజ్యపు అశుభమును భరించేవాడే లోకపు రాజు."
సరైన మాటలు వ్యతిరేకమువలె తోస్తాయి.
అయినా గట్టిదానినీ బలమైనదానినీ ఎదిరించుటలో
దానిని మించేదేదీ లేదు;
దానికి మారేదేదీ లేదు.
బలహీనమైనది బలమైనదాన్ని గెలుస్తుంది,
మెత్తనిది గట్టిదాన్ని గెలుస్తుంది;
లోకములో దీనిని ఎరుగనివారు లేరు, ఆచరించగలవారూ లేరు.
అందుకే ఋషి అంటాడు:
"రాజ్యపు మురికిని భరించేవాడే భూమి-ధాన్య ప్రభువు;
రాజ్యపు అశుభమును భరించేవాడే లోకపు రాజు."
సరైన మాటలు వ్యతిరేకమువలె తోస్తాయి.
天下莫柔弱於水，而攻堅強者，莫之能勝，其無以易之。弱之勝強，柔之勝剛，天下莫不知莫能行。是以聖人云﹕「受國之垢，是謂社稷主；受國不祥，是為天下王。」正言若反。
గొప్ప పగను సర్దుబాటు చేసినా తప్పక కొంత పగ మిగులుతుంది;
దీనిని మంచి అని ఎలా అనగలము?
అందుకే ఋషి ఒప్పందపు ఎడమ భాగమును పట్టుకొంటాడే గానీ
మనుషులను నిలదీయడు.
శక్తి గలవాడు ఒప్పందమును చూసుకుంటాడు,
శక్తి లేనివాడు పన్ను వసూలును చూసుకుంటాడు.
ఆకాశపు మార్గమునకు బంధుత్వము లేదు;
అది నిత్యము మంచివారివైపే ఉంటుంది.
దీనిని మంచి అని ఎలా అనగలము?
అందుకే ఋషి ఒప్పందపు ఎడమ భాగమును పట్టుకొంటాడే గానీ
మనుషులను నిలదీయడు.
శక్తి గలవాడు ఒప్పందమును చూసుకుంటాడు,
శక్తి లేనివాడు పన్ను వసూలును చూసుకుంటాడు.
ఆకాశపు మార్గమునకు బంధుత్వము లేదు;
అది నిత్యము మంచివారివైపే ఉంటుంది.
和大怨，必有餘怨，安可以為善？是以聖人執左契，而不責於人。有德司契，無德司徹。天道無親，常與善人。
చిన్న రాజ్యము, తక్కువ ప్రజలు.
పదిమంది వందమంది పనిచేసే పరికరములు ఉన్నా వాటిని వాడరు;
ప్రజలు చావును విలువగా చూసి దూరముగా వలసపోరు.
పడవలూ రథములూ ఉన్నా వాటిని ఎక్కేచోటు లేదు;
కవచములూ ఆయుధములూ ఉన్నా వాటిని పరచేచోటు లేదు.
మనుషులు తిరిగి తాడులో ముడులు వేసి వాటిని వాడేటట్టు చేయి.
తమ తిండిని తీపిగా, తమ దుస్తులను అందముగా,
తమ నివాసమును సుఖముగా, తమ ఆచారములను ఆనందముగా ఎంచుతారు.
పొరుగు రాజ్యములు ఒకదానికొకటి కనిపిస్తాయి,
కోళ్ళ కుక్కల అరుపులు ఒకదానికొకటి వినిపిస్తాయి,
అయినా ప్రజలు ముసలివారై చనిపోయేదాకా
ఒకరివద్దకు ఒకరు పోరు.
పదిమంది వందమంది పనిచేసే పరికరములు ఉన్నా వాటిని వాడరు;
ప్రజలు చావును విలువగా చూసి దూరముగా వలసపోరు.
పడవలూ రథములూ ఉన్నా వాటిని ఎక్కేచోటు లేదు;
కవచములూ ఆయుధములూ ఉన్నా వాటిని పరచేచోటు లేదు.
మనుషులు తిరిగి తాడులో ముడులు వేసి వాటిని వాడేటట్టు చేయి.
తమ తిండిని తీపిగా, తమ దుస్తులను అందముగా,
తమ నివాసమును సుఖముగా, తమ ఆచారములను ఆనందముగా ఎంచుతారు.
పొరుగు రాజ్యములు ఒకదానికొకటి కనిపిస్తాయి,
కోళ్ళ కుక్కల అరుపులు ఒకదానికొకటి వినిపిస్తాయి,
అయినా ప్రజలు ముసలివారై చనిపోయేదాకా
ఒకరివద్దకు ఒకరు పోరు.
小國寡民，使有什伯之器而不用，使民重死而不遠徙。雖有舟輿，無所乘之；雖有甲兵，無所陳之。使人復結繩而用之，甘其食，美其服，安其居，樂其俗。鄰國相望，雞犬之聲相聞，民至老死，不相往來。
నమ్మదగిన మాటలు అందముగా ఉండవు,
అందమైన మాటలు నమ్మదగినవి కావు.
మంచివాడు వాదించడు,
వాదించేవాడు మంచివాడు కాడు.
ఎరిగినవాడికి విస్తారజ్ఞానము ఉండదు,
విస్తారజ్ఞానము గలవాడు ఎరుగడు.
ఋషి కూడబెట్టడు;
ఇతరులకోసము చేసినకొద్దీ తనకు ఎక్కువ ఉంటుంది,
ఇతరులకు ఇచ్చినకొద్దీ తనకు మరింత పెరుగుతుంది.
ఆకాశపు మార్గము మేలు చేస్తుంది, హాని చేయదు;
ఋషి మార్గము చేస్తుంది, పోటీపడదు.
అందమైన మాటలు నమ్మదగినవి కావు.
మంచివాడు వాదించడు,
వాదించేవాడు మంచివాడు కాడు.
ఎరిగినవాడికి విస్తారజ్ఞానము ఉండదు,
విస్తారజ్ఞానము గలవాడు ఎరుగడు.
ఋషి కూడబెట్టడు;
ఇతరులకోసము చేసినకొద్దీ తనకు ఎక్కువ ఉంటుంది,
ఇతరులకు ఇచ్చినకొద్దీ తనకు మరింత పెరుగుతుంది.
ఆకాశపు మార్గము మేలు చేస్తుంది, హాని చేయదు;
ఋషి మార్గము చేస్తుంది, పోటీపడదు.
信言不美，美言不信。善者不辯，辯者不善。知者不博，博者不知。聖人不積，既以為人己愈有，既以與人己愈多。天之道，利而不害；聖人之道，為而不爭。